Activision Nasıl Kuruldu? İlk Bağımsız Oyun Geliştiricisinin Hikâyesi

Atari'den ayrılan dört programcı

1970'lerin sonunda Atari'de çalışan oyun tasarımcılarının adları ne kutularda ne de oyunların içinde yer alıyordu. Kendi yaptıkları oyunların şirketin kartuş satışlarında çok büyük pay tuttuğunu gören Crane, Miller, Whitehead ve Kaplan, daha fazla tanınma ve pay istedi. Görüşmeler sonuç vermeyince Atari'den ayrılıp kendi şirketlerini kurdular. Anlatılana göre Activision adı, alfabetik listelerde Atari'nin önüne geçecek şekilde seçildi.

İlk oyunlar ve Atari davası

Activision'ın ilk oyunları Dragster, Fishing Derby, Checkers ve Boxing, 1980'de Atari VCS için yayımlandı. Şirket, kutularda ve kılavuzlarda tasarımcının adını ve kısa tanıtımını öne çıkararak geliştiricileri birer imza sahibi gibi sundu. Bu yaklaşım, oyunların arkasındaki kişileri görünür kılan ilk ticari adımlardan biri sayılır. Şirket ayrıca belirli bir skoru geçtiğini ekran fotoğrafıyla kanıtlayan oyunculara kumaş arma göndererek erken bir topluluk ve başarı kültürü oluşturdu.

Atari, 1980 sonunda Activision'a ticari sır hırsızlığı ve gizlilik anlaşmalarının ihlali iddiasıyla dava açtı. Dava 1982'ye gelindiğinde uzlaşmayla kapandı: Activision, Atari'ye telif ödemeyi kabul etti. Bu uzlaşma, bağımsız şirketlerin bir konsola oyun yapabileceği modeli fiilen meşrulaştırdı ve kısa sürede onlarca yeni yayıncının piyasaya girmesinin yolunu açtı. 1981'de çıkan Kaboom!, şirketin bir milyonu aşan ilk oyunu oldu.

Pitfall! ve 1983 krizi

Activision'ın en çok bilinen erken dönem oyunu, David Crane'in 1982'de yayımladığı Pitfall! oldu. Ormanda ekran ekran ilerleyen Pitfall Harry'nin maceraları dört milyonun üzerinde kopya sattı ve yan kaydırmalı platform oyunlarının erken örneklerinden biri olarak hatırlanır. Crane, 255 ekranlık ormanı Atari VCS'nin yalnızca 4 KB'lık kartuşuna sığdırmak için ekranları tek tek depolamak yerine matematiksel bir formülle üretti. Bu teknik çözüm, donanımın sınırları içinde büyük bir dünya kurmanın erken ve zekice örneklerinden biri olarak anılır.

Ancak 1983'te Kuzey Amerika konsol pazarının çökmesi Activision'ı da sarstı. Şirket bu dönemi ev bilgisayarlarına yönelerek atlatmaya çalıştı. Miller ve Whitehead 1984'te ayrılarak Accolade'i kurdu, Crane de 1986'da şirketten ayrıldı.

Mediagenic, iflas ve yeniden doğuş

Şirket 1988'de oyun dışındaki yazılımlara da açılmak amacıyla adını Mediagenic olarak değiştirdi. Bu genişleme beklenen sonucu vermedi: Mediagenic 1991'de 26,8 milyon dolar zarar açıkladı ve 60 milyon doları aşan borç yükü altına girdi.

Aynı yıl Bobby Kotick liderliğindeki bir yatırımcı grubu şirketi yaklaşık 500 bin dolara satın aldı ve bir iflas yeniden yapılandırma planı hazırladı. Şirket, 1992 sonuna doğru yeniden Activision adını kullanmaya başladı ve 1990'lar boyunca stüdyo satın alımlarıyla büyüdü. Tony Hawk's Pro Skater gibi seriler bu dönemde şirketin yükselişine katkı sağladı. Kotick'in yönetiminde şirket, kendi stüdyolarını kurmak yerine başarılı ekipleri satın alıp markalarını yıllık serilere dönüştüren bir model izledi; bu model sonraki on yıllarda Activision'ın kimliğinin bir parçası oldu.

Call of Duty, Guitar Hero ve Activision Blizzard

Activision, Ocak 2003'te Infinity Ward'ı yaklaşık 5 milyon dolara bünyesine kattı. Stüdyonun Activision'la çıkan ilk oyunu, 2003'te PC için yayımlanan Call of Duty oldu. İkinci Dünya Savaşı'nı farklı cephelerden anlatan hikâye modu ve ekip arkadaşlarıyla ilerleyen sahneleri, seriyi kısa sürede yayıncının en önemli markasına dönüştürdü. Şirket 2006'da RedOctane'i satın alarak gitar biçimli kontrolcüsüyle oynanan Guitar Hero serisini de bünyesine kattı; seri 2000'lerin sonunda ritim oyunlarının en çok satanları arasına girdi.

Temmuz 2008'de Activision, Vivendi Games ile birleşti ve World of Warcraft'ın yapımcısı Blizzard'ı da çatısı altına alan Activision Blizzard doğdu. Microsoft, Ocak 2022'de duyurduğu 68,7 milyar dolarlık satın almayı 13 Ekim 2023'te tamamladı. Ekim 2026 itibarıyla Activision, Microsoft Gaming çatısı altında çalışıyor.

Kısa tarih çizelgesi

• 1979 — Activision 1 Ekim'de Sunnyvale'de kuruldu.

• 1980 — İlk oyunlar yayımlandı; Atari dava açtı.

• 1982 — Dava uzlaşmayla kapandı; Pitfall! piyasaya çıktı.

• 1988 — Şirketin adı Mediagenic oldu.

• 1991 — Bobby Kotick liderliğindeki grup şirketi satın aldı.

• 2003 — Call of Duty yayımlandı.

• 2008 — Vivendi Games ile birleşme sonucu Activision Blizzard kuruldu.

• 2023 — Microsoft satın alımı tamamlandı.

Bugüne etkisi

Activision'ın kurucuları da şirketten ayrıldıktan sonra bu modeli sürdürdü: Miller ve Whitehead'in kurduğu Accolade, 1980'ler ve 1990'larda kendi başına önemli bir bağımsız yayıncıya dönüştü. Böylece Atari'den kopan küçük bir ekip, birkaç yıl içinde birden fazla bağımsız şirketin doğmasına yol açtı.

Bugün PC'de ve konsollarda oynadığınız oyunların büyük bölümü, platform sahibi olmayan şirketlerin yapımlarıdır. Bu düzenin kökü, Activision'ın 1979'daki çıkışına ve Atari davasının uzlaşmayla sonuçlanmasına dayanır. Tasarımcı adlarını kutuya taşıması ise geliştiricilerin kamuoyunda tanınan isimlere dönüşmesine katkı yaptı.

Serinin ilk oyununu Türkçe oynamak isterseniz Call of Duty (2003) Türkçe Yama ve Call of Duty 2 Türkçe Yama sayfalarına göz atabilirsiniz. Gönüllü ekibimiz bu yamaları makine çevirisi kullanmadan insan eliyle hazırladı; yamalar hangarceviri.com'da ücretsizdir ve ücretsiz Hangar istemcisiyle kurulur.

Sık sorulan sorular

Activision'ı kimler kurdu?

Atari'den ayrılan programcılar David Crane, Alan Miller, Bob Whitehead ve Larry Kaplan ile yönetici Jim Levy, şirketi 1 Ekim 1979'da kurdu.

Activision neden ilk bağımsız geliştirici sayılıyor?

O döneme kadar konsol oyunlarını cihazın üreticisi yapıyordu; Activision, Atari VCS için kendi oyunlarını geliştirip satan bilinen ilk dış şirket olarak kayıtlara geçti.

Activision bugün kime ait?

Microsoft, Activision Blizzard'ı Ekim 2023'te satın aldı; Ekim 2026 itibarıyla Activision, Microsoft'un oyun bölümü içinde yer alıyor.

Kaynak: Wikipedia