hangarçeviri
HANGAR ÇEVİRİ
Discord'a Katıl

Şimdi yayında

Hangar istemcisi yayında.

Hangar bilgisayarındaki oyunları bulur, doğru Türkçe yamayı tek tıkla kurar ve oyun güncellendiğinde yamayı da günceller. Windows 10 ve 11 için ücretsiz.

Yama ara

ESC

Arşivden keşfet

Türkçe yama ve dublaj arşiviTümünü gör ›

Beat 'em Up Nasıl Doğdu? Kung-Fu Master'dan Double Dragon ve Final Fight'a

100%

Kısaca

Beat 'em up, yani ilerleyerek düşman kalabalıklarıyla yumruk yumruğa dövüştüğünüz tür, genel kabule göre 1984'te Irem'in salon oyunu Kung-Fu Master ile doğdu. Türün bugün tanıdığınız “sokakta yürüyüp çeteleri dağıtma” biçimini ise Technōs Japan'ın 1986 tarihli Nekketsu Kōha Kunio-kun'u (Batı'da Renegade) ve özellikle 1987'deki Double Dragon kurdu. 1989'da Capcom'un Final Fight'ı ile tür salonların zirvesine çıktı. Bu yazıda bire bir dövüş oyunlarından ayrı gelişen bu kardeş türün hikâyesini anlatıyoruz.

Hong Kong filmlerinden salonlara: Kung-Fu Master (1984)

Takashi Nishiyama'nın tasarladığı Kung-Fu Master, Japonya'da Spartan X adıyla çıktı. Oyun, Jackie Chan, Sammo Hung ve Yuen Biao'nun 1984 yapımı Wheels on Meals filminin gevşek bir uyarlamasıydı; genel fikri ise Bruce Lee'nin Game of Death filminden, kat kat yükselen bir binada sırayla rakipleri yenme düzeninden geliyordu. Oyuncu tek bir yatay koridorda ilerliyor, iki yandan gelen düşmanları tekme ve yumruklarla savuşturuyor, her katın sonunda bir patronla karşılaşıyordu. Nishiyama'nın daha sonra Capcom'a geçip ilk Street Fighter'ı yönetmesi, iki türün aynı kökten çıktığını da gösteriyor.

Sokak kavgası ve derinlik: Kunio-kun ve Renegade (1986)

Technōs Japan'ın Nekketsu Kōha Kunio-kun'u, ekranı tek bir çizgi olmaktan çıkarıp oyuncunun yukarı ve aşağı da hareket edebildiği bir “kuşak” hâline getirdi. Bu “belt scroll” yapısı, sonraki neredeyse bütün beat 'em up'ların temeli oldu. Oyun, dövüş sanatları filmleri yerine çağdaş şehir sokaklarını ve okul çetelerini sahneye taşıdı. Batı'da Taito'nun Renegade adıyla yayımladığı sürüm ise hikâyeyi yeraltı dünyasına karşı bir intikam öyküsüne çevirdi.

Birlikte dövüşmek: Double Dragon (1987)

Yoshihisa Kishimoto'nun yönettiği Double Dragon, Kunio-kun'un formülünü birkaç büyük yenilikle genişletti. Dünya kesintisiz biçimde yatay olarak kayıyor, iki oyuncu aynı anda birlikte oynayabiliyor ve düşmanların elinden düşürülen sopalar, bıçaklar, kırbaçlar alınıp kullanılabiliyordu. Bölümler arasındaki kısa ara sahneler oyuna sinematik bir hava verdi. Double Dragon, Japonya'da 1987'nin en çok kazandıran masa tipi salon oyunları arasına girdi; ABD'de ise 1988 ve 1989'da en çok kazandıran özel kabinli salon oyunu oldu. İki kişilik ortak oyun, o günden sonra türün en önemli çekiciliği olarak kaldı.

Altın çağ: Final Fight, Kaplumbağalar ve Golden Axe (1989–1991)

Capcom'un Final Fight'ı, geliştirmenin ilk aşamasında Street Fighter '89 adıyla ilk Street Fighter'ın devamı olarak tasarlanmıştı. Sonunda bambaşka bir oyuna dönüştü: Metro City'nin belediye başkanı ve eski güreşçi Mike Haggar, Cody ve Guy ile birlikte kaçırılan kızını kurtarmak için suç çetesi Mad Gear'a karşı savaşıyordu. Büyük karakter görselleri ve tok vuruş hissi, salon oyuncularını etkiledi. Aynı yıl Konami'nin dört kişiyle oynanabilen Teenage Mutant Ninja Turtles salon oyunu ve Sega'nın fantastik dünyada geçen Golden Axe'i çıktı. 1991'de Sega, Mega Drive için yaptığı Streets of Rage ile türü ev konsollarına güçlü biçimde taşıdı; Yuzo Koshiro'nun müzikleri oyunun kimliğinin bir parçası oldu.

Capcom Beat 'Em Up Bundle oyun içi ekran görüntüsü

Bire bir dövüşün gölgesinde

1991'de Street Fighter II çıkınca salon oyuncularının ilgisi hızla bire bir dövüş oyunlarına kaydı. Bu dönemde lisanslı beat 'em up'lar da çoğaldı: Konami'nin The Simpsons ve X-Men salon oyunları, televizyon ve çizgi roman karakterlerini dört ila altı kişinin aynı anda oynayabildiği geniş kabinlere taşıdı. Capcom, Dungeons & Dragons lisanslı oyunlar, Captain Commando, Knights of the Round ve Battle Circuit gibi yapımlarla türü bir süre daha sürdürdü; ama 1990'ların sonunda 3D grafiklere geçişle birlikte klasik beat 'em up büyük ölçüde sahneden çekildi. Tür, yerini bir yandan hack and slash aksiyon oyunlarına, diğer yandan 3D dünyada geçen kavga oyunlarına bıraktı.

Kısa çizelge

  • 1984 — Kung-Fu Master: Türün kabul gören ilk örneği.

  • 1986 — Kunio-kun ve Renegade: Kuşak biçimli sokak kavgası.

  • 1987 — Double Dragon: İki kişilik ortak oyun ve silah kullanımı.

  • 1989 — Final Fight, Teenage Mutant Ninja Turtles ve Golden Axe: Salonlarda altın çağ.

  • 1991 — Streets of Rage: Türün ev konsolundaki simgelerinden biri.

  • 2020 — Streets of Rage 4: Türün yeniden canlanmasının öncülerinden biri.

Yeniden doğuş

2010'larla birlikte iki boyutlu beat 'em up'lar beklenmedik bir dönüş yaptı. Vanillaware'in Dragon's Crown'u, Dotemu, Lizardcube ve Guard Crush Games'in birlikte geliştirdiği Streets of Rage 4 ve Tribute Games'in Teenage Mutant Ninja Turtles: Shredder's Revenge'i, salon döneminin ruhunu bugünün çizim ve animasyon anlayışıyla buluşturdu. Bu oyunlar özellikle aynı koltukta birlikte oynama isteyen oyuncular arasında karşılık buldu. 2018'de yayımlanan Capcom Beat 'Em Up Bundle da Final Fight'tan Battle Circuit'e yedi salon oyununu tek pakette topladı.

Capcom Beat 'Em Up Bundle oyun içi ekran görüntüsü

Bugüne etkisi

Beat 'em up'ın mirası yalnızca kendi türüyle sınırlı değil. Devil May Cry ve Bayonetta gibi aksiyon oyunlarındaki kalabalık dövüşleri, Batman: Arkham serisinin akıcı yakın dövüş sistemi ve pek çok co-op oyunun “omuz omuza ilerleme” hissi, bu salon klasiklerinin açtığı yoldan geliyor. Bir arkadaşla aynı ekranda ilerleyip düşman dalgalarını birlikte temizlemek, kırk yıla yakın süredir oyunların en basit ama en güçlü keyiflerinden biri olmayı sürdürüyor.

Sık sorulan sorular

İlk beat 'em up oyunu hangisidir?

Genel kabule göre ilk beat 'em up, Irem'in 1984 yapımı Kung-Fu Master'ıdır; türün sokak kavgası biçimi ise 1986'da Kunio-kun ve Renegade ile oturdu.

Beat 'em up ile dövüş oyunu arasındaki fark nedir?

Beat 'em up'ta ilerleyerek düşman kalabalıklarıyla dövüşürsünüz; dövüş oyunlarında ise genellikle tek bir rakiple bire bir karşılaşırsınız.

Final Fight neden Street Fighter ile ilişkilendirilir?

Final Fight, geliştirmenin başında Street Fighter '89 adıyla ilk Street Fighter'ın devamı olarak tasarlanmış, sonra ayrı bir oyuna dönüşmüştür.

Kaynak: Wikipedia

Yorumlar 0

Henüz yorum yok. Takıldığın bir yer varsa ilk soruyu sen sor.

Yorum yaz