Brown Box ve Magnavox Odyssey: İlk Ev Konsolunun Hikâyesi

1966: Otobüs beklerken gelen fikir

Baer, televizyon alıcısını sadece yayın izlemek için değil, başka işler için de kullanma fikrini yıllarca aklında taşıdı. Ağustos 1966'da, o sırada askerî elektronik üreten Sanders Associates'te bir bölüm başkanıyken, televizyonda oyun oynatma fikri yeniden canlandı. Ertesi sabah televizyona bağlanacak bir oyun kutusu için dört sayfalık bir öneri yazdı. Cihaz, televizyonun bir kanal gibi ayarlanabileceği bir sinyal yayınlayacaktı.

O tarihte bilgisayar oyunları yalnızca büyük üniversite ve araştırma kurumlarında vardı; ev televizyonları için ne bir oyun ne de bir oyun sektörü bulunuyordu. Baer projeyi önce teknisyen Bob Tremblay ile boş bir odada yürüttü. Aralık 1966'da ekranda dikey bir çizgiyi hareket ettirebilen ilk prototip hazırdı ve şirketin araştırma geliştirme yöneticisi küçük bir bütçe ayırarak projeyi resmîleştirdi.

1967–1969: Prototiplerden Brown Box'a

Teknisyen Bill Harrison 1967'de prototipleri kurmaya başladı; su kovası doldurma yarışı, birbirini kovalayan noktalar ve plastik bir tüfekle oynanan atış oyunu ilk denemeler arasındaydı. Mühendis Bill Rusch'un katılımı önemli bir kırılma oldu: Rusch ekrana oyuncuların kontrol ettiği iki noktaya ek olarak makinenin yönettiği üçüncü bir nokta eklemenin yolunu buldu ve bir masa tenisi oyunu önerdi. Kasım 1967'de dördüncü prototipte masa tenisi, kovalamaca ve tüfek oyunu çalışıyordu.

Ekip önce kablolu televizyon şirketleriyle görüştü, ancak anlaşma mali sorunlar yüzünden suya düştü. Sanders'taki daralma projeyi bir süre durdurdu. Ocak 1969'da ortaya çıkan yedinci prototip, yani Brown Box, büyük ölçüde tamamlanmış bir sistemdi. Ekip patent başvurularını yaparken cihazı televizyon üreticilerine gösterdi. Temmuz 1969'daki gösterimden sonra Magnavox ilgilendi ve iki şirket uzun pazarlıkların ardından Ocak 1971'de anlaştı.

1972: Odyssey raflarda

Magnavox ekibi prototipi son ürüne dönüştürürken renk desteğini kaldırdı ve oyun seçimini ayrı oyun kartlarıyla yaptı. Bu kartlar, sonraki konsollardaki gibi yazılım içeren kartuşlar değil, konsolun devrelerini anahtar gibi değiştiren baskı devre kartlarıydı. Odyssey ekrana üç kare nokta ve bir dikey çizgi çizebiliyordu; ses çıkaramıyor, skor tutamıyordu. Eksik görselleri tamamlamak için televizyona statik elektrikle yapışan plastik kaplamalar, ayrıca zar, oyun parası ve kartlar kutuya eklendi. Tüfek ise ayrı satılan bir ek olarak sunuldu.

Konsol 22 Mayıs 1972'de New York'ta tanıtıldı ve 99,95 dolarlık fiyatla eylülde satışa çıktı. Magnavox ilk takvim yılında 69.000 adet sattı; konsol 1975'te üretimden kalktığında satışlar 350.000'e ulaşmıştı. O yıllarda video oyunu terimi henüz yaygın değildi; Magnavox konsolu geleceğin elektronik oyunu gibi ifadelerle tanıttı ve 16 Ekim 1972'de What's My Line? adlı televizyon yarışmasında da gösterdi. Odyssey, ABD'nin ardından 1973'te Birleşik Krallık'ta, 1974'te diğer Avrupa ülkelerinde satışa sunuldu. Kutuda gelen oyunlar aynı kartları farklı kurallar ve kaplamalarla kullanıyordu; örneğin aynı kart, ortadaki çizginin yeri değiştirilerek tenis sahasından hentbol duvarına dönüşebiliyordu. Baer, ilk satışların düşük kalmasını yüksek fiyata, konsolun yalnızca Magnavox bayilerinde satılmasına ve cihazın sadece Magnavox televizyonlarla çalıştığı izleniminin verilmesine bağlıyordu.

Pong ve patent davaları

Odyssey'nin 28 oyunundan biri olan masa tenisi, Atari'nin 1972'de çıkardığı Pong'a ilham verdi. Nolan Bushnell'in Mayıs 1972'de bir Magnavox tanıtımında bu oyunu oynadığı, imzaladığı ziyaretçi defteriyle belgelendi. Magnavox 1974'te Atari ve başka şirketlere dava açtı; Atari 1976'da mahkeme dışında uzlaşıp lisans sahibi oldu. Baer ve ekibinin patentleri, bir hâkimin video oyunu alanının öncü patenti diye nitelediği belge de dahil, yaklaşık 20 yıl süren davalara temel oldu ve Sanders ile Magnavox'a 100 milyon doları aşan gelir sağladı. İşin ilginç yanı, Pong'un başarısının Odyssey satışlarını da artırmasıydı; televizyonda tenis oynama fikri bir anda tanınır hâle gelmişti. Magnavox sonraki yıllarda tek oyunluk sadeleştirilmiş Odyssey modelleri de çıkardı.

Tarih çizelgesi

• 1966 — Baer ağustosta oyun kutusu önerisini yazıyor, aralıkta ilk prototip çalışıyor.

• 1967 — Harrison ve Rusch ile masa tenisi, kovalamaca ve tüfek oyunları geliştiriliyor.

• 1969 — Yedinci prototip Brown Box tamamlanıyor, Magnavox'a gösteriliyor.

• 1971 — Sanders ile Magnavox anlaşma imzalıyor.

• 1972 — Odyssey mayısta tanıtılıyor, eylülde satışa çıkıyor.

• 1974–1976 — Magnavox, Pong üreticilerine dava açıyor; Atari uzlaşıyor.

• 1978 — Magnavox Odyssey 2 çıkıyor.

Bugüne etkisi

Odyssey'nin konsolu televizyona bir kanal üzerinden bağlama yöntemi, sonraki konsollar için uzun süre standart oldu. Baer'in prototipleri, notları ve şemaları bugün Smithsonian'ın Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi koleksiyonunda; özgün Brown Box da orada korunuyor. Böylece televizyonda oynanan her oyunun başlangıç noktası, müzede görülebilen ahşap desenli bir kutu olarak kayıt altında.

Odyssey'nin masa tenisinden doğan Pong da yaşamaya devam ediyor; Atari'nin yayımladığı PONG Quest, raket ve top düellosunu zindanlarda geçen bir rol yapma macerasına dönüştürüyor.

Sık sorulan sorular

İlk ev video oyun konsolu hangisidir?

İlk ticari ev video oyun konsolu, Ralph Baer'in Brown Box prototipine dayanan ve Eylül 1972'de ABD'de satışa çıkan Magnavox Odyssey'dir.

Brown Box nedir?

Brown Box, Baer'in Sanders Associates'teki ekibinin 1969'da tamamladığı yedinci konsol prototipidir; adını kasasındaki ahşap desenli çıkartmalardan alır ve Odyssey'nin temelini oluşturur.

Odyssey'de kartuş var mıydı?

Hayır; Odyssey'nin oyun kartları yazılım taşımıyor, konsolun devrelerini değiştirerek farklı oyunları mümkün kılıyordu; görseller de televizyona yapıştırılan plastik kaplamalarla tamamlanıyordu.

Kaynak: Smithsonian Institution