hangarçeviri
HANGAR ÇEVİRİ
Discord'a Katıl

Şimdi yayında

Hangar istemcisi yayında.

Hangar bilgisayarındaki oyunları bulur, doğru Türkçe yamayı tek tıkla kurar ve oyun güncellendiğinde yamayı da günceller. Windows 10 ve 11 için ücretsiz.

Yama ara

ESC

Arşivden keşfet

Türkçe yama ve dublaj arşiviTümünü gör ›

Erken Erişim Ne Zaman Başladı? Minecraft Alfasından Steam'in 2013 Programına

100%

Kısaca

Erken erişim (early access), oyuncuların henüz bitmemiş bir oyunu satın alıp oynadığı, geliştiricinin de bu gelirle ve geri bildirimlerle oyunu tamamladığı modeldir. Fikrin en bilinen öncüsü 2009'da alfa sürümünü satmaya başlayan Minecraft'tır; model, Steam'in 20 Mart 2013'te başlattığı Early Access programıyla kurumsallaştı. Bugün Hades ve Baldur's Gate 3 gibi büyük başarılar da bu yoldan geçti.

Erken erişimden önce: Kapalı kapılar ardında test

Geleneksel yayıncılıkta bitmemiş bir oyun kamuya gösterilmezdi. Testler şirket içinde, gizlilik sözleşmeleriyle yapılır; böylece hem korsanlığın hem de rakiplere bilgi sızmasının önüne geçilirdi. Yayıncı oyunun tamamını finanse ettiği için deneysel projelere risk almak zordu. Zaman zaman kontrollü istisnalar da yaşandı: 2007'de çıkan Crackdown'ın kutusundan Halo 3'ün çok oyunculu betasına davetiye çıkması, bir oyunun betasının satışları bile etkileyebileceğini gösterdi.

Bağımsız geliştiriciler içinse durum farklıydı. Yayıncısı olmayan bir ekip hem para hem de test eden oyuncu bulmakta zorlanıyordu. Erken erişim bu iki sorunu birden çözmeyi vaat etti.

Öncüler: Mount and Blade ve Minecraft

Erken satışın ilginç bir örneği Türkiye'den çıktı. Ankara'daki TaleWorlds, henüz beta aşamasındaki Mount and Blade'in kopyalarını internet üzerinden satarak geliştirmeyi finanse etti; 2005 tarihli bir akademik çalışma, açık betanın o dönemde yaklaşık bin kopya sattığını aktarıyor. Oyunun tamamı 2008'de yayımlandı.

Modeli dünyaya tanıtan ise Minecraft oldu. Markus Persson oyunu 2009'da tarayıcı için geliştirmeye başladı ve kısa süre içinde alfa sürümünü 10 avro karşılığında satışa açtı. Satışlar arttıkça Persson yaklaşık sekiz ay sonra işinden ayrıldı ve Mojang'ı kurdu. Alfa ve beta aşamalarında oyunu satın alanlar tam sürümü ücretsiz alacaktı; bu sürüm Kasım 2011'de geldi. O tarihe kadar yaklaşık iki milyon oyuncu oyunu erken dönemde satın almış ve 33 milyon doları aşan bir gelir oluşmuştu.

Steam Early Access: 20 Mart 2013

Minecraft'ın başarısı dijital mağazaları harekete geçirdi. Desura 2011'de bağımsız geliştiriciler için alfa finansmanı girişimini başlattı. Valve ise 20 Mart 2013'te Steam Early Access programını açtı. Program on iki oyunla başladı ve bunlardan biri Meksikalı stüdyo Squad'ın uzay simülasyonu Kerbal Space Program'dı.

Kerbal Space Program erken erişimin ders kitabı örneği sayılır. İlk herkese açık sürümü 24 Haziran 2011'de yayımlanan oyun, Steam'de iki yıl boyunca gelişti; oyuncuların geri bildirimleri ve modları oyunun yönünü etkiledi. Sürüm 1.0, 27 Nisan 2015'te çıktı.

Kerbal Space Program oyun içi ekran görüntüsü

Konsollar ve diğer mağazalar katılıyor

Kısa süre içinde başka platformlar da benzer programlar başlattı. Microsoft, Haziran 2015'te Xbox Game Preview programını The Long Dark ve Elite Dangerous ile açtı; bu programdaki oyunlar ücretsiz bir deneme bölümü de sunuyordu. Sony, Eylül 2015'te Dungeon Defenders II ile PlayStation 4'te erken erişime adım attı. GOG, Ocak 2016'da daha seçici bir program başlatıp erken erişim oyunları için 14 günlük koşulsuz iade hakkı tanıdı. itch.io, Mayıs 2016'da Refinery programını devreye aldı; Google Play de aynı yıl Android için benzer bir yol açtı.

Büyük başarılar ve kırık vaatler

Erken erişim, bazı oyunların bugünkü hâline gelmesinde belirleyici oldu. Supergiant Games'in Hades'i 2018'de erken erişime çıktı ve oyuncu geri bildirimleriyle şekillenerek Eylül 2020'de tamamlandı. Larian Studios'un Baldur's Gate 3'ü Ekim 2020'den Ağustos 2023'e kadar erken erişimde kaldı ve tam sürümüyle yılın en çok ödül alan oyunlarından biri oldu. TaleWorlds'ün Mount and Blade II: Bannerlord'u 30 Mart 2020'de erken erişime girdi, 25 Ekim 2022'de tam sürüme ulaştı. Valheim ve Lethal Company ise erken erişim aşamasındayken milyonlarca oyuncuya ulaştı.

Madalyonun öbür yüzü de var. Bazı oyunlar yıllarca erken erişimde kaldı, bazıları hiç tamamlanmadı. Kerbal Space Program'ın devam oyunu Kerbal Space Program 2, 24 Şubat 2023'te erken erişime çıktı; ancak geliştirici stüdyo kapandı ve Haziran 2024'ten sonra kayda değer bir güncelleme gelmedi. Bu tür örnekler, erken erişimde bir oyunu satın alırken bugünkü hâlini satın aldığınızı unutmamak gerektiğini hatırlatıyor.

Kısa tarih çizelgesi

  • 2008 — Beta satışlarıyla finanse edilen Mount and Blade tamamlanır.

  • 2009 — Minecraft alfası ücretli olarak satışa açılır.

  • 2011 — Desura alfa finansmanı girişimini başlatır.

  • 2013 — Steam Early Access, 20 Mart'ta on iki oyunla açılır.

  • 2015 — Xbox Game Preview ve PlayStation 4'teki ilk erken erişim oyunları gelir.

  • 2016 — GOG ve itch.io kendi programlarını başlatır.

  • 2020-2023 — Hades, Bannerlord ve Baldur's Gate 3 erken erişimden tam sürüme ulaşır.

Bugüne etkisi

Erken erişim, oyun geliştirmeyi kapalı bir süreçten oyuncuların da dahil olduğu açık bir sürece dönüştürdü. Yayın öncesi yol haritaları, sürüm notları, Discord sunucuları ve topluluk anketleri artık sıradan. Yayın akışı yapan içerik üreticileri de erken erişim oyunlarını tam sürümden yıllar önce geniş kitlelere tanıtabiliyor. Öte yandan model, oyuncunun da bir ölçüde risk ortağı olduğu anlamına geliyor. Codemasters'ın Dirt Rally'yi erken erişimle tamamlaması gibi örnekler, büyük stüdyoların da bu yöntemi bir test aracı olarak kullanabildiğini gösterdi.

Kerbal Space Program oyun içi ekran görüntüsü

Sık sorulan sorular

Steam Early Access ne zaman başladı?

Steam Early Access programı 20 Mart 2013'te on iki oyunla başladı; Kerbal Space Program bu ilk oyunlardan biriydi.

Erken erişimin ilk örneği hangisidir?

Bitmemiş oyunları ücretli test ettirme fikri daha eskidir; ancak modeli yaygınlaştıran en bilinen erken örnek, 2009'da alfa sürümünü satmaya başlayan Minecraft'tır.

Erken erişimdeki oyunlar her zaman tamamlanır mı?

Hayır; birçok oyun başarıyla tam sürüme ulaşsa da bazı projeler yıllarca erken erişimde kalır ya da geliştirici kapandığı için hiç tamamlanmaz.

Kaynak: Wikipedia

Yorumlar 0

Henüz yorum yok. Takıldığın bir yer varsa ilk soruyu sen sor.

Yorum yaz