Indie Oyun Devrimi Nasıl Başladı? Cave Story'den Braid'e, Minecraft'tan Bugüne

Kökler: Yatak odası programcıları ve doujin oyunlar

Tek başına ya da küçük ekiplerle oyun yapmak aslında oyun tarihi kadar eskidir. 1980'lerde ev bilgisayarlarında oyun yazan gençler, 1990'ların başında ise shareware yapımcıları bağımsız geliştiriciliğin ilk örnekleriydi. Japonya'da doujin adı verilen hayran ve hobi yapımları ayrı bir gelenek oluşturdu. ASCII Corporation'ın 1992'de ilk ticari sürümünü çıkardığı RPG Maker, kullanıcıların kendi oyunlarını yapıp dağıtmasının önünü açtı. ZUN adlı tek bir geliştiricinin 1996'dan beri sürdürdüğü Touhou Project serisi hem indie hem doujin olarak anılır.

2000'lerin başı: İnternet ve ucuz araçlar

Bugünkü indie anlayışını şekillendiren şey, oyunun internet üzerinden doğrudan oyuncuya satılabilmesiydi. Flash gibi düşük maliyetli teknolojiler, GameMaker gibi araçlar ve zamanla Unity ile Unreal Engine'in küçük ekiplere uygun fiyatlı hâle gelmesi programlama engelini düşürdü. 1998'de kurulan ve ilk töreni 1999'da yapılan Independent Games Festival, bağımsız oyunları ödüllendiren ilk büyük platformlardan biri oldu.

2004'te Daisuke Amaya'nın yıllarca tek başına geliştirdiği Cave Story ücretsiz yayımlandı. Retro görünümü ve sıkı oynanışıyla Batı'da da büyük ilgi gören oyun, en etkili indie oyunlardan biri sayılır ve metroidvania türünün yeniden canlanmasına katkıda bulundu.

2008: Braid ve Summer of Arcade

Konsol üreticileri de bu dalgaya kapı açtı. Xbox 360 ile 2005'te gelen Xbox Live Arcade başlangıçta indie oyunlara pek görünürlük sağlamadı. Ancak Microsoft'un 2008'deki Summer of Arcade tanıtım dönemi her şeyi değiştirdi. Jonathan Blow'un zamanı geri sarma mekaniğine dayanan Braid, bu tanıtım kapsamında çıktı ve iki kişilik bir ekibin elinden çıkmış olmasıyla ana akım medyada ses getirdi. Aynı yıl 2D Boy'un World of Goo'su, daha önce yayıncılardan destek bulamamışken Independent Games Festival'de ödüller aldı; bunun ardından onu reddeden yayıncılar kapıyı çalmaya başladı.

2010-2012: Minecraft, Kickstarter ve belgesel

2010 yılı indie oyunların büyük ödül törenlerinde AAA yapımlarla aynı listede yer almaya başladığı dönemdi; Limbo, Super Meat Boy ve Minecraft bu yılın öne çıkan adlarıydı. Markus Persson'ın 2009'da başlattığı Minecraft, alfa sürümünü satarak geliştirilmesini finanse etti ve sonradan tüm zamanların en çok satan oyunu oldu. 2011'de Terraria ve The Binding of Isaac geldi.

2012'de iki gelişme sahneyi kalıcı olarak değiştirdi. Birincisi, Kickstarter'da milyonlarca dolar toplayan oyun projeleriyle kitle fonlamanın ciddi bir finansman yolu olarak kabul görmesiydi. İkincisi, Braid, Super Meat Boy ve Fez'in yapım süreçlerini anlatan Indie Game: The Movie belgeseliydi. Aynı yıl Steam Greenlight açıldı ve topluluk oylarıyla oyunların mağazaya girmesi mümkün hâle geldi. 2013'te itch.io kuruldu, konsol üreticileri ise bağımsız geliştiricilere düşük maliyetli geliştirme kitleri sunan programlar başlattı.

2015 sonrası: Indiepocalypse kaygısı ve yeni klasikler

2017'de Steam Direct'in gelmesiyle küçük bir ücret ödeyen herkes oyununu Steam'e koyabilir oldu. Yayımlanan oyun sayısı o kadar arttı ki indiepocalypse adı verilen bir kaygı doğdu: Pazar aşırı dolacak ve kimse kazanamayacak. Pazar çökmedi, ancak görünür olmak indie geliştiricilerin en büyük sorunu hâline geldi.

Bu kalabalığın içinden yine de yeni klasikler çıktı: Undertale (2015), Stardew Valley (2016), Hollow Knight (2017), sonradan pandemi döneminde patlayan Among Us (2018) ve Vampire Survivors (2022). Devolver Digital, Annapurna Interactive ve Raw Fury gibi yayıncılar, yaratıcı kontrolü geliştiricide bırakan butik yayıncılık modelini yaygınlaştırdı.

Indie geliştiriciler nasıl ayakta kaldı?

Yayıncı desteği olmayan bir ekip için para bulmak her zaman zordu. Geliştiricilerin bir kısmı kendi birikimleriyle çalıştı, bir kısmı kitle fonlamaya ya da erken erişim satışlarına başvurdu. Game jam adı verilen kısa süreli oyun yapım yarışmaları da önemli bir yetenek havuzu oldu; Superhot, Goat Simulator ve Hollow Knight gibi oyunların fikirleri bu tür etkinliklerde ortaya çıkan prototiplerden doğdu. Geliştiriciler oyunlarını sosyal medyada, Discord sunucularında ve yayıncılarla erken dönemde paylaşarak görünür olmaya çalıştı.

Kısa tarih çizelgesi

• 1998 — Independent Games Festival kurulur.

• 2004 — Cave Story ücretsiz yayımlanır.

• 2008 — Braid ve World of Goo çıkar.

• 2009 — Minecraft'ın ilk sürümleri yayımlanır.

• 2012 — Indie Game: The Movie gösterilir, Steam Greenlight açılır.

• 2017 — Steam Direct, Greenlight'ın yerini alır.

• 2022 — Vampire Survivors yeni bir alt türün öncüsü olur.

Bugüne etkisi

Indie oyunlar türleri yeniden canlandırdı. Roguelike'lar Spelunky ve The Binding of Isaac ile roguelite'a dönüştü, metroidvania Cave Story ve Hollow Knight ile ikinci baharını yaşadı, Stardew Valley yaşam simülasyonlarına yeniden ilgi uyandırdı. Bugün büyük ödül törenlerinde indie oyunların yılın oyunu adayları arasında görülmesi artık kimseyi şaşırtmıyor. Braid'in yıldönümü sürümüyle yeniden düzenlenmiş olması da o dönemin oyunlarının hâlâ ne kadar önemsendiğini gösteriyor.

Sık sorulan sorular

İlk indie oyun hangisidir?

Bağımsız geliştiricilik oyun tarihi kadar eski olduğu için tek bir ilk gösterilemez; bugünkü anlamıyla indie dalgasının simgesi olarak ise genellikle 2004 tarihli Cave Story anılır.

Braid neden bu kadar önemlidir?

Braid, 2008'de Xbox Live Arcade'in Summer of Arcade tanıtım döneminde çıkarak çok küçük bir ekibin konsol pazarında da eleştirel ve ticari başarı yakalayabileceğini kanıtladı.

Indiepocalypse ne demek?

Indiepocalypse, 2015 civarında yayımlanan indie oyun sayısının hızla artmasıyla dile getirilen ve pazarın aşırı dolarak kârsız hâle geleceğini öngören kaygıya verilen addır.

Kaynak: Wikipedia