MMORPG Nedir? Devasa Çok Oyunculu Rol Yapma Oyunlarının Temel Taşları

Kalıcı dünya: türün asıl farkı

Bir MMORPG'yi tek oyunculu bir rol yapma oyunundan ayıran en önemli özellik, dünyanın sizin kayıt dosyanızda değil, oyun şirketinin sunucularında yaşamasıdır. Karakterinizin seviyesi, envanteri ve parası sunucuda saklanır. Aynı bölgede dolaşan diğer karakterler yapay zekâ değil, gerçek kişilerdir. Bu yüzden bir boss'u kimin önce keseceği, pazarda hangi eşyanın pahalanacağı ya da bir kalenin hangi loncanın elinde kalacağı oyuncuların toplu davranışına göre şekillenir.

Oyunlar bu kalabalığı yönetmek için dünyayı sunuculara bölebilir. Farklı yapımlarda “realm”, “shard”, “world” ya da “server” gibi adlarla karşınıza çıkan bu ayrım, hangi oyuncularla aynı ortamı paylaşacağınızı belirler. Bazı yapımlar ise herkesi tek bir büyük evrende buluşturur; uzay temalı EVE Online bunun en bilinen örneğidir. The Elder Scrolls Online gibi oyunlar da tek oyunculu serilerden tanıdığımız evrenleri bu kalıcı yapıya taşır.

Bir MMORPG'yi oluşturan temel parçalar

Karakter, sınıf ve gelişim

Çoğu MMORPG karakter oluşturma ekranıyla başlar: ırk, sınıf ve görünüş. Savaşçı, büyücü, okçu ya da şifacı gibi sınıflar oyun tarzınızı belirler. Seviye atladıkça yeni yetenekler açılır, daha güçlü ekipman kullanırsınız. Her oyun bu kalıbı izlemez: 1997 yapımı Ultima Online seviye ve sınıf yerine beceri puanlarına dayanıyordu; Albion Online'da ise karakterin ne yapabileceğini taşıdığı silah ve zırh belirler.

Görevler ve keşif

Görevler hem hikâyeyi anlatır hem de oyuncuyu dünyanın farklı köşelerine taşır. Modern yapımlarda ana hikâye görevleri, yan görevler ve haritada belirli zamanlarda beliren dünya etkinlikleri bir arada bulunur. Guild Wars 2 gibi oyunlar klasik görev listesinin yerine, haritada kendiliğinden başlayan dinamik etkinlikleri öne çıkarır.

Zindanlar, raid'ler ve rol üçlüsü

Türün sosyal tarafı en çok grup içeriklerinde hissedilir. Zindanlar genellikle küçük gruplar için tasarlanır; raid'ler ise onlarca oyuncunun aynı anda uyum içinde hareket etmesini ister. Bu içeriklerde klasik bir rol dağılımı vardır: düşmanın dikkatini üstüne çeken tank, ekibi ayakta tutan şifacı (healer) ve hasarı üstlenen DPS. Her MMORPG bu üçlüyü aynı katılıkla uygulamaz, ama grup içeriklerinin çoğu bu mantık üzerine kuruludur.

PvP: oyuncuya karşı oyuncu

Kimi oyuncu canavarlarla ve boss'larla uğraşmayı (PvE), kimi başka oyuncularla kapışmayı (PvP) sever. PvP; küçük arenalar, açık dünyada serbest çatışma, lonca savaşları ve kale kuşatmaları gibi çok farklı biçimlerde karşınıza çıkabilir. Black Desert ve Throne and Liberty kuşatmalarıyla, Guild Wars 2 ise sunucuların birbirine karşı savaştığı World versus World moduyla bilinir.

Ekonomi ve zanaat

Toplanan hammaddeler, üretilen eşyalar ve oyuncular arası pazarlar bir MMORPG'nin ekonomisini oluşturur. Bazı oyunlarda en iyi ekipman zindanlardan düşer; Albion Online gibi yapımlarda ise neredeyse her eşyayı oyuncular üretir ve fiyatları arz ile talep belirler. Bu yüzden kimi oyuncular yalnızca ticaret ya da üretim yaparak da oyunun içinde önemli bir yer edinebilir.

Loncalar ve topluluk

MMORPG'lerde uzun soluklu oynamanın en büyük motivasyonu çoğu zaman insanlardır. Lonca (guild ya da clan), düzenli oynayan bir grubun ortak bir isim altında örgütlenmesidir. Loncalar raid takvimi yapar, yeni oyunculara yardım eder, PvP'de birlikte hareket eder. Pek çok oyunda lonca seviyesi, ortak depo ya da lonca binası gibi sistemler de bulunur. Bu topluluklar oyunun dışına da taşar; sesli sohbet sunucuları ve forumlar, oyun içi örgütlenmenin önemli bir parçasıdır.

İş modelleri: abonelik, satın al-oyna, ücretsiz

MMORPG'ler sürekli çalışan sunucular ve düzenli içerik gerektirdiği için farklı gelir modelleri kullanır:

• Abonelik Aylık ücretle oynanır. World of Warcraft ve Final Fantasy XIV bu modelin bilinen temsilcileridir.

• Satın al-oyna Oyunu ya da genişleme paketini bir kez satın alırsınız, aylık ücret ödemezsiniz. Guild Wars 2'nin temel oyunu ücretsizdir, genişlemeleri ayrıca satılır. The Elder Scrolls Online'da ise oyunu satın aldıktan sonra isteğe bağlı bir üyelik bulunur.

• Ücretsiz oyna Oyuna giriş ücretsizdir; gelir mağazadaki kozmetik ve kolaylık ürünlerinden gelir. Lost Ark, Albion Online ve Throne and Liberty bu gruptadır.

Model ne olursa olsun mağaza içeriklerine ne kadar harcayacağınız size kalmıştır. Ücretsiz bir MMORPG'yi hiç ödeme yapmadan oynamak çoğu zaman mümkündür; yalnızca bazı kolaylıklardan vazgeçmiş olursunuz.

MMO ile MMORPG aynı şey mi?

Tam olarak değil. MMO, çok sayıda oyuncunun aynı çevrim içi dünyayı paylaştığı her oyunu kapsayan geniş bir şemsiyedir. MMORPG ise bunun rol yapma odaklı alt türüdür: karakter gelişimi, sınıflar, görevler ve ekipman merkezdedir. Kısa maçlardan oluşan MOBA ya da nişancı oyunlarında her maç sıfırdan başlar ve maç bitince o küçük dünya kapanır. MMORPG'de ise yaptığınız her şey kalıcı karakterinize ve ortak dünyaya işlenir.

Yeni başlayanlar için seçim ipuçları

• Zamanınızı hesaplayın Bazı oyunlar her gün düzenli görevler ister, bazıları ise ara verip dönmeye daha uygundur.

• PvE mi, PvP mi Ölünce eşyaların düştüğü tam ganimetli (full loot) PvP bölgeleri heyecanlıdır ama herkese göre değildir.

• Sunucu konumu Türkiye'den oynarken Avrupa sunucuları genellikle daha düşük gecikme sağlar. Gecikme sorunu yaşıyorsanız ping düşürme rehberimize göz atabilirsiniz.

• Dil desteği MMORPG'lerin çoğu Türkçe sunmaz; Black Desert ve Albion Online gibi Türkçe arayüz sunan yapımlar istisnadır.

Sık sorulan sorular

MMORPG oynamak için güçlü bir bilgisayar gerekir mi?

Oyuna göre değişir. Old School RuneScape gibi yapımlar çok mütevazı sistemlerde çalışırken yeni nesil grafiklere sahip oyunlar daha güçlü donanım ister. Kalabalık şehirler ve büyük savaşlar, sistemin en çok zorlandığı anlardır.

MMORPG tek başına oynanır mı?

Evet, modern yapımların çoğu hikâyenin büyük bölümünü tek başına oynamanıza izin verir. Yine de en zor içerikler ve türün asıl tadı genellikle grup oyununda ortaya çıkar.

Bir MMORPG'ye geç başlamak dezavantaj mı?

Uzun süredir yayında olan oyunlar yeni oyunculara çoğu zaman hızlandırılmış ilerleme ve yakalama sistemleri sunar. Erken dönemi kaçırmak, oyunun en güncel içeriğine ulaşmanızı genellikle engellemez.

Kaynak: Wikipedia