Nolan Bushnell'in Kariyeri: Computer Space'ten Atari'ye ve Sonrasına

Aşağıda Bushnell'in lunapark tezgâhlarından Atari'nin yönetim kuruluna uzanan mesleki kariyerini adım adım bulacaksınız.

Lunapark yıllarından Ampex'e

Bushnell, Utah Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği okurken Lagoon adlı lunaparkta çalıştı ve kısa sürede oyun bölümünün yöneticisi oldu. Burada elektromekanik salon oyunlarının nasıl para kazandığını, oyuncuyu neyin meraklandırdığını ve makinelerin bakımının nasıl yapıldığını yakından öğrendi. Bu deneyim, sonraki yıllarda kuracağı iş modelinin temelini oluşturdu.

Mezuniyetten sonra Kaliforniya'ya taşındı ve kayıt cihazı üreticisi Ampex'te mühendis olarak işe başladı. Burada tanıştığı Ted Dabney ile ortak ilgi alanları olduğunu keşfetti; Bushnell onu Stanford Yapay Zekâ Laboratuvarı'na götürüp Spacewar!'ı gösterdi. İkili ortak bir hayal kurdu: Bu bilgisayar oyununu jetonlu bir makineye dönüştürmek.

Syzygy ve Computer Space (1971)

Bushnell ve Dabney 1970'te Syzygy adlı ortaklığı kurdu ve Spacewar!'dan esinlenen Computer Space üzerinde çalıştı. Oyun, Nutting Associates tarafından fiberglas bir kabinle üretildi ve 1971'de çıktı. Computer Space bilinen ilk ticari jetonlu video oyunlarından biri olarak kabul edilir; ancak kontrolleri ve kuralları bar müşterileri için fazla karmaşıktı ve beklenen ilgiyi görmedi.

Bushnell bu deneyimden iki ders çıkardı: Bir sonraki oyun talimat okumayı gerektirmeyecek kadar basit olmalı ve daha güçlü bir üreticiyle çalışmalıydı.

1972: Atari ve Pong

Syzygy adının başka bir şirket tarafından kullanıldığını öğrenince ikili, şirketi 1972'de Go oyunundaki bir terimden esinlenen Atari adıyla kurdu. İlk büyük işe alımları mühendis Allan Alcorn oldu. Bushnell, Magnavox Odyssey'in bir tanıtımında gördüğü masa tenisi oyununu Alcorn'a deneme projesi olarak verdi. Alcorn oyunu kendi fikirleriyle geliştirdi; örneğin top, ralli uzadıkça hızlanıyordu. Sonuç Pong oldu ve kısa sürede Atari'nin ana gelir kaynağına dönüştü.

1973'te Bushnell, Dabney'nin hissesini satın aldı. Aynı yıl salon dağıtıcılarının münhasırlık kurallarını aşmak için komşusu Joe Keenan'a Kee Games'i kurdurdu; Kee Games 1974'te Atari ile birleşti ve Tank oyunu şirketin mali durumunu düzeltti.

Ev pazarı, Warner ve Atari 2600

Atari 1975'te ev tipi Pong cihazlarıyla evlere girdi. Bushnell, tek oyunluk cihazların kısa ömrünü fark ederek mühendislerini kartuşla çalışan programlanabilir bir konsola yönlendirdi. Bu arada Fairchild, Kasım 1976'da kartuş kullanan ilk ev konsolu Channel F'yi çıkardı ve rekabet hızlandı.

Geliştirmeyi finanse etmek için alıcı arayan Bushnell, Atari'yi Kasım 1976'da yaklaşık 28 milyon dolara Warner Communications'a sattı. Warner'ın yatırımıyla Atari VCS (sonradan Atari 2600) Eylül 1977'de çıktı. Ancak Bushnell ile Warner'ın yönetimi arasında strateji farkları büyüdü; Bushnell 1979 başında CEO ve yönetim kurulu başkanlığından ayrıldı.

Pizza Time Theatre ve Catalyst

Bushnell, 1977'de Atari oyunlarını sergilemek için tasarladığı aile restoranı Pizza Time Theatre'ı kurmuştu ve ayrılırken bu konseptin haklarını Atari'den satın aldı. Mekân daha sonra Chuck E. Cheese adıyla tanındı. 1980'lerin başında Sente Technologies ile değiştirilebilir oyun kartuşlu salon kabinleri üzerinde çalıştı. Ayrıca ilk iş kuluçka merkezlerinden biri sayılan Catalyst Technologies'i kurdu; araç navigasyonu için dijital harita hazırlayan Etak gibi girişimler bu çatı altından çıktı.

Sonraki yıllar ve Atari'ye dönüş

• 1990'lar — İnternet bağlantılı salon ve bar oyun makineleri gibi projelerde danışmanlık yaptı.

• 2006 — Oyunlu restoran konsepti uWink'in ilk şubesini açtı.

• 19 Nisan 2010 — Atari markasının sahibi Atari SA, Bushnell'in yönetim kuruluna katıldığını açıkladı.

• 2012 — Oyun teknolojisini eğitimde kullanan BrainRush'ı kurdu.

• 2021 — Uyarlanabilir öğrenme platformu ExoDexa'yı kurdu.

Kaçırılan fırsatlar ve öncü fikirler

Bushnell'in kariyeri, zamanının ötesindeki fikirlerle doludur. 1975'te eski Atari çalışanları Steve Jobs ve Steve Wozniak, Apple I bilgisayarını önce Atari'ye önerdi; Bushnell şirketin salon ve ev konsollarına odaklanması gerektiğini düşünerek teklifi geri çevirdi. Aynı yıl Jobs'ın, yeni kurulan Apple'ın üçte birini 50 bin dolara alma teklifini de kabul etmedi. Bushnell'in Pizza Time Theatre çatısı altında kurduğu animasyon girişimi Kadabrascope 1983'te Lucasfilm'e satıldı ve sonradan Pixar'a dönüşecek yapının parçalarından biri oldu. Sente Technologies ise salon işletmecilerinin kabini değiştirmeden oyun yenileyebildiği kartuşlu bir sistem üzerinde çalıştı; bu fikir, sonraki yıllarda salon sektöründe yaygınlaşacak değiştirilebilir oyun kartlarının habercisiydi.

Bugüne etkisi

Bushnell'in en kalıcı mirası bir iş modelidir: Video oyununu jetonlu makinelerle kitlelere satmak ve sonra bu deneyimi evlere taşımak. Pong'un sadeliği, oyunların öğrenmesi kolay ama ustalaşması zor olması gerektiği fikriyle özdeşleşti; bu düşünce sektörde onun adıyla “Bushnell Yasası” olarak anılır. Atari'nin kuruluş kültürü de Silikon Vadisi'ndeki pek çok yazılım şirketine örnek oldu.

Atari'nin klasiklerini bugün derleme ve belgesel niteliğindeki yapımlarla oynamak mümkün; bu derlemeler Bushnell döneminde başlayan salon ve 2600 kütüphanesinin önemli bir kısmını yeniden erişilebilir kılıyor.

Sık sorulan sorular

Atari'yi kim kurdu?

Atari 1972'de Nolan Bushnell ve Ted Dabney tarafından kuruldu. Bushnell 1973'te Dabney'nin hissesini satın alarak şirketin tek kurucu ortağı konumuna geldi.

Pong'u Nolan Bushnell mı yaptı?

Pong fikrini Bushnell verdi, oyunu ise Atari mühendisi Allan Alcorn geliştirdi. Oyun, Magnavox Odyssey'deki masa tenisi oyunundan esinlenmişti.

Nolan Bushnell Atari'den ne zaman ayrıldı?

Atari'yi 1976'da Warner Communications'a satan Bushnell, yönetimle yaşadığı görüş ayrılıkları sonrasında 1979 başında CEO'luk ve başkanlık görevlerinden ayrıldı.

Kaynak: Wikipedia