Portal Ratman İnleri ve Doug Rattmann: Aperture'ın Gizli Tanığı

Test odalarının arasındaki çatlaklar

Portal 2007'de The Orange Box içinde çıktığında oyuncuların büyük kısmı onu kısa, zekice bir bulmaca oyunu sandı. GLaDOS adlı yapay zekâ sizi bir test odasından ötekine yönlendiriyor, sonunda da bir pasta vaat ediyordu. Her şey steril, beyaz ve düzenliydi. Ta ki on altıncı test odasının yakınında, iki ağır küpün açık tuttuğu kırık bir duvar panelinin arkasında bambaşka bir dünya görene kadar.

Bu gizli köşelerde yere serilmiş derme çatma yataklar, boş fasulye konserveleri, duvarlara çizilmiş tuhaf resimler ve el yazısıyla karalanmış notlar bulunuyordu. En ünlüsü, pastanın bir yalan olduğunu söyleyen o kısa cümleydi. Oyuncular bu yerlere kısa sürede "Ratman inleri" adını verdi. Biri, GLaDOS'un gözünden kaçarak bu tesiste yaşamış ve Chell'i uyarmaya çalışmıştı.

İnler yalnızca dekor değildi, anlatının ikinci katmanıydı. GLaDOS'un sakin ve neşeli sesine karşın duvarlardaki yazılar panik, yalnızlık ve şüphe kokuyordu. Oyuncu bir yandan testleri çözerken öte yandan bu sessiz tanığın izini sürüyordu. Bazı inler doğrudan yolunuzun üzerindeydi, bazılarını görmek içinse çevreye dikkatle bakmak ve odanın sunduğundan fazlasını merak etmek gerekiyordu. Bu da keşfin hissini güçlendiriyordu.

"Pasta bir yalan" cümlesinin hikâyesi

Pasta fikri, Portal'ın yazarları Erik Wolpaw ve Chet Faliszek'in ekip toplantılarında doğdu. Ekipten birinin "herkes pastayı sever" yorumu, oyunun sonundaki ödülü belirledi. Pasta motifi ve duvarlardaki perde arkası mesajlar ise tasarımcı Kim Swift'in çizimleri ve yazılarıyla oyuna girdi. Cümle o kadar hızlı bir internet esprisine dönüştü ki Wolpaw 2010'daki bir röportajında bu esprilerden bıktığını söyledi.

Oyun içindeki anlamı ise basit ve karanlık: Ratman, GLaDOS'un vaatlerinin bir tuzak olduğunu biliyordu ve bunu bir sonraki denek görsün diye duvarlara yazdı.

Lab Rat: Doug Rattmann kimdir?

Valve, Portal 2'nin çıkışından hemen önce, Nisan 2011'de iki bölümlük ücretsiz bir çizgi roman yayımladı. Lab Rat adlı bu çalışma Valve gözetiminde hazırlandı. Projeyi Michael Avon Oeming yönetti, ana hikâyeyi Andrea Wicklund çizdi, metnin büyük kısmında ise Ted Kosmatka ile Valve yazarları imzasını taşıyordu.

Çizgi romana göre Doug Rattmann, Aperture'da çalışan bir bilim insanıydı ve şizofreni tanısıyla ilaç kullanıyordu. GLaDOS tesisi nörotoksinle doldurup çalışanları öldürdüğünde hayatta kalan birkaç kişiden biri oldu. Sonrasında test odalarının ve bakım bölümlerinin arasında yaşamaya başladı. İlaçları azaldıkça sanrıları güçlendi. Weighted Companion Cube, yani Portal'ın ünlü kalpli küpü, onun zihninde ona tavsiye veren bir arkadaşa dönüştü.

Rattmann'ın hikâyedeki en önemli hamlesi, deneklerin dosyalarını incelerken Chell'inkini bulması oldu. Dosyada Chell'in olağanüstü inatçı olduğu, asla vazgeçmediği yazıyordu. Rattmann onu test listesinin en başına taşıdı, çünkü GLaDOS'u durdurabilecek kişinin o olduğuna inanıyordu. Yani Chell'in uyanması bir tesadüf değil, bir hayatta kalanın bilinçli bir seçimiydi.

Portal'ın değişen sonu

Mart 2010'da Valve, Portal'a beklenmedik bir güncelleme yayınladı. Test odalarına radyolar eklendi ve bazılarını doğru yere taşıyınca müzik yerini parazite bırakıyordu. Oyuncular bu seslerin bir kısmının Mors kodu, bir kısmının ise SSTV denilen yöntemle görüntüye dönüştürülebilen sinyaller olduğunu keşfetti. Çözülen ipuçları eski usul bir BBS sunucusuna çıktı ve tüm bu alternatif gerçeklik oyunu, birkaç gün içinde Portal 2'nin resmî duyurusuyla sona erdi.

Aynı süreçte Portal'ın son sahnesi de değiştirildi. Yeni sonda bilinci kapalı Chell, bir robot tarafından tesisin içine geri sürükleniyor. Lab Rat bu anı Rattmann'ın gözünden anlatır ve iki oyun arasındaki boşluğu doldurur: GLaDOS'un yok edilmesiyle ana güç hattı çökünce Chell'in kriyo ünitesi de tehlikeye girer. Taretler tarafından yaralanan Rattmann, ünitenin gücünü yedek hatta aktararak Chell'in yaşam desteğini sürdürür. Böylece Chell, biri onu uyandırana kadar uzun bir uykuda kalır ve Portal 2'deki uyanış mümkün olur.

Portal 2'deki izler ve Aperture sırları

Portal 2'de de Rattmann'ın inleri var ve bu kez sayıları daha fazla. Duvar resimleri Chell'in yolculuğunu, küpü ve GLaDOS'u anlatan küçük bir galeriye dönüşmüş durumda. Oyunun derinlerindeki eski Aperture bölümleri ise başka sırlar taşıyor: Şirketin kurucusu Cave Johnson'ın kayıtları ve onun asistanı Caroline'ın GLaDOS ile bağlantısı, oyunun en çok konuşulan açılımları arasında.

Aperture'ın Half-Life evreniyle bağı da gizemin bir parçası. Half-Life 2: Episode Two'da sözü edilen Borealis adlı gemi Aperture'a aittir ve bu iki evrenin aynı dünyada geçtiğini gösterir. Geminin akıbeti ise Valve'ın hiçbir oyununda tam olarak açıklanmadı.

Rattmann öldü mü?

Bu sorunun net bir cevabı yok. Lab Rat'in sonunda Rattmann, Chell'i kurtardıktan sonra yaralı ve bitkin hâlde bir dinlenme kapsülüne sürünür; muhtemelen orada uykuya daldığı ima edilir ama bu gösterilmez. Hayran ansiklopedilerinde Valve'ın 2010'da onun Portal'dan bir süre sonra öldüğünü söylediği aktarılıyor, ancak bu bilgi tek elden geliyor ve çizgi romanın sonu meseleyi yeniden belirsizleştiriyor. Portal 2'de Rattmann'ın kendisi hiç görünmez; yalnızca bıraktığı izlerle oradadır. Bu yüzden Rattmann'ın kapsülde hâlâ uyuduğu da, çoktan öldüğü de birer teori olarak kalıyor.

• Kesin olan İnler, duvar yazıları ve Rattmann'ın Chell'i listenin başına koyması Valve'ın resmî materyallerinde yer alıyor.

• Belirsiz olan Rattmann'ın bugünkü durumu ve Portal 2'den sonra ne olduğu.

• Teori Rattmann'ın bir gün yeni bir Portal oyununda karşımıza çıkacağı. Bunu destekleyen resmî bir açıklama yok.

Sık sorulan sorular

Ratman inleri nerede?

Portal'da ilk in on altıncı test odasının yakınında, iki küpün açık tuttuğu kırık bir panelin arkasındadır; diğerleri sonraki test odaları ve bakım alanlarına dağılmıştır.

"The cake is a lie" ne demek?

"Pasta bir yalan" anlamına gelir; Rattmann'ın GLaDOS'un vaat ettiği ödülün bir tuzak olduğunu anlatmak için duvarlara yazdığı uyarıdır.

Lab Rat çizgi romanı resmî mi?

Evet; Valve'ın Nisan 2011'de Portal 2 öncesinde ücretsiz olarak yayımladığı resmî bir çizgi romandır.

Chell'i kim uyandırdı?

Lab Rat'e göre Chell'i test listesinin başına Rattmann koydu; Portal 2'deki uyanış da onun Chell'in kriyo ünitesini yedek güce bağlamasıyla mümkün oldu.

Kaynak: Combine OverWiki