Sheng Long Gerçek mi? Street Fighter II'nin Çeviri Hatasından Doğan Efsane

Her şey tek bir yanlış cümleyle başladı

1991'de oyun salonlarına gelen Street Fighter II'nin İngilizce sürümünde Ryu bir maçı kazandığında rakibine, şansı olsun istiyorsa önce Sheng Long'u yenmesi gerektiğini söylüyordu. Japonca orijinalde ise kastedilen bambaşkaydı. Ryu, kendi imza hareketi Shoryuken'i aşamayan birinin kazanamayacağını söylüyordu, yani bir kişiden değil bir yumruktan bahsediyordu.

Hareketin adındaki "shō ryū" kısmı "yükselen ejderha" anlamına gelir. Çeviri sırasında bu kelimeler bir insan adı gibi okununca ortaya Sheng Long çıktı. Oyunda bu isimde kimse yoktu, dolayısıyla cümle oyunculara gizli bir ustanın, hatta gizli bir son patronun ipucu gibi göründü. Henüz internetin olmadığı o yıllarda bilgi oyun salonlarında, okul koridorlarında ve dergi sayfalarında dolaşıyordu. Tek bir tuhaf replik, merakı ateşlemeye yetti.

EGM'nin 1 Nisan şakası

Efsaneyi asıl büyüten, dönemin en çok okunan oyun dergilerinden Electronic Gaming Monthly (EGM) oldu. Derginin Nisan 1992 sayısının ipuçları bölümünde Sheng Long'un nasıl ortaya çıkarılacağını anlatan bir yazı yayımlandı. Ekran görüntüleri dergi çalışanı Ken Williams tarafından bilgisayarda düzenlenmişti. Yazıya göre koşullar neredeyse imkânsızdı:

• Ryu'yu seçip oyunun tamamını tek bir darbe yemeden bitirmek,

• son patron M. Bison'a geldiğinizde ne vurmak ne de vurulmak, süre dolana kadar art arda on raund berabere kalmak,

• ardından sahneye Sheng Long'un girip Bison'ı ekranın dışına fırlatmasını ve size meydan okumasını izlemek.

Yazıda alevli bir Shoryuken gibi güçlendirilmiş hareketlerden de söz ediliyordu. Şakanın en zekice tarafı koşulların zorluğuydu. Bu kadar zor bir şeyi deneyen oyuncu başaramayınca "yok" demek yerine bir yerde hata yaptığını düşünüyordu. Böylece kimse iddiayı kesin olarak çürütemedi.

Söylenti nasıl kontrolden çıktı?

Okurların yazının şaka olduğunu nasıl kaçırdığı konusunda kaynaklar farklı ayrıntılar veriyor. Kesin olan şu: Başka ülkelerdeki bazı dergiler EGM'nin "keşfini" doğrulamadan gerçek bilgi gibi aktardı ve oyun salonlarında aylarca bu koşulları zorlayan oyuncular oldu. Bir anlatıma göre Capcom'un Amerika ofisi bile, bu gelişmeden neden haberdar edilmediklerini sormak için Japonya'yı aramıştı. Bu ayrıntı ikinci el anlatımlara dayanıyor, dolayısıyla temkinle okumak gerekir. EGM ise haberin bu kadar yayılmasına şaşırmış olacak ki Aralık 1992 sayısında yazının uydurma olduğunu açıkça kabul etti.

Karışıklığa Capcom'un kendi belgeleri de katkı yaptı. Super Nintendo sürümünde Ryu'nun repliği düzeltildi ve "ejderha yumruğu" vurgusuna çevrildi. Ancak Kuzey Amerika kılavuzunda Sheng Long, Ryu ile Ken'in ustası olarak anıldı. Sonraki kılavuzlarda bu bilgi kaldırıldı ve yerine Shotokan karate okulundan söz edilmeye başlandı. Yani kısa bir süre için resmî bir belge bile efsaneyi besledi.

Efsane ve gerçek yan yana

• Efsane Street Fighter II'de belirli koşullarla açılan gizli bir usta var. Gerçek: Oyunun hiçbir sürümünde böyle bir karakter yok. Açma koşulları EGM'nin uydurmasıydı.

• Efsane Sheng Long, Ryu'nun ustasıdır. Gerçek: Bu bilgi bir kılavuzda kısa süre yer aldı ve sonra kaldırıldı. Seride Ryu ile Ken'in ustası olarak Gouken anlatıldı.

• Efsane Akuma, Sheng Long şakası yüzünden yaratıldı. Gerçek: Bu bir yorum. Pek çok yayın böyle yazsa da Capcom bunu hiçbir zaman doğrulamadı.

Şaka gerçeğe sızıyor: Akuma ve Gouken

1994'te Super Street Fighter II Turbo çıktığında oyuncular tanıdık bir sahneyle karşılaştı. Belirli koşulları yerine getirdiğinizde, örneğin raundları kayıpsız kazanıp son patrona hızla ulaştığınızda, Akuma ortaya çıkıyor, Bison'ı tek bir saldırıyla devirip sizinle dövüşüyordu. Son patronu kenara iten gizli bir savaşçı fikri, EGM'nin iki yıl önce kurguladığı senaryoya şaşırtıcı biçimde benziyordu. Akuma'nın bu şakadan ilham aldığı bu yüzden çok sık yazılır, fakat bu resmî bir bilgi değil, yaygın bir teoridir.

Ryu ile Ken'in gerçek ustası ise Gouken adıyla hikâyeye girdi. Street Fighter Alpha döneminde Gouken'in kardeşi Akuma ile girdiği dövüşte öldüğü anlatıldı. EGM bu sefer de durmadı ve Nisan 1997 sayısında ikinci bir şaka yaptı. Bu kez Sheng Long'un aslında Gouken'in Amerika'daki adı olduğunu ve Street Fighter III'te gizli patron olarak çıkacağını iddia etti. Bu da elbette uydurmaydı. Gouken'in oynanabilir hâli ancak 2008'deki Street Fighter IV ile geldi. Yapımcı Yoshinori Ono, hayranların yıllardır Sheng Long'u istemesinin bu kararda etkili olduğunu söyledi.

Capcom da oyuna katıldı

Capcom yıllar içinde bu efsaneyle dalga geçmekten keyif aldı. 1 Nisan 2008'de Sheng Long'un Street Fighter IV'e açılabilir karakter olarak ekleneceğini duyurdu, ertesi gün bunun şaka olduğunu açıkladı. Street Fighter II'nin HD Remix sürümünde, Super Mario'daki ünlü "prenses başka kalede" esprisine göz kırpan ve Sheng Long'u başka bir kaleye yerleştiren bir başarım yer aldı. Street Fighter V döneminde ise resmî tanıtım sitesinde Sheng Long için esprili bir profil yayımlandı ve kısa süre sonra kaldırıldı.

Hikâyenin en tatlı dönüşü 2023'te geldi. Street Fighter 6'nın World Tour modunda Sheng Long, oynanamayan ama karşınıza çıkabilen bir rakip olarak yer aldı. Ryu'nun tarzıyla dövüşen bu karakter, modun en zorlu rakiplerinden biri olarak bilinir. Otuz yıl önce olmayan bir dövüşçüyü arayan oyuncular sonunda onunla gerçekten kapışma fırsatı buldu, yalnızca aradıkları oyunda değil.

Bugün ne biliniyor?

Sheng Long efsanesinin bütün parçaları bugün belgelenmiş durumda. Kaynağı bir çeviri hatası, yayılmasının nedeni bir dergi şakası, unutulmamasının nedeni ise Capcom'un bu ismi bir iç şakaya çevirmesi. Ortada çözülmemiş bir gizem yok. Geriye kalan tek açık soru, Akuma'nın gerçekten bu şakadan doğup doğmadığı. Bu sorunun resmî bir yanıtı bulunmuyor.

Efsane, dergilerin bilgi kaynağı olarak neredeyse rakipsiz olduğu bir dönemin de aynası. Bugün bir iddianın doğru olup olmadığı dakikalar içinde ortaya çıkıyor. 1992'de ise bir oyuncunun yapabileceği tek şey jetonlarını harcayıp denemeye devam etmekti. Sheng Long, oyun tarihinin en başarılı şakalarından biri olarak kaldıysa bunun nedeni biraz da o sabırlı oyunculardır.

Sık sorulan sorular

Sheng Long Street Fighter II'de açılabilir mi?

Hayır. Oyunun hiçbir sürümünde gizli bir Sheng Long karakteri yoktur; dolaşan açma yöntemleri EGM'nin Nisan 1992 sayısındaki 1 Nisan şakasına dayanır.

Sheng Long ismi nereden geliyor?

Ryu'nun Shoryuken hareketinin adındaki "yükselen ejderha" anlamına gelen kısmın çeviride bir kişi adı gibi yazılmasından doğmuştur.

Sheng Long ile Gouken aynı kişi mi?

Resmî olarak hayır; Gouken Ryu ile Ken'in ustasıdır, Sheng Long'un onun Amerika'daki adı olduğu iddiası EGM'nin 1997'deki ikinci şakasıdır.

Sheng Long'la herhangi bir oyunda dövüşülebilir mi?

Evet, ama Street Fighter II'de değil; Street Fighter 6'nın World Tour modunda oynanamayan bir rakip olarak karşınıza çıkar.

Kaynak: Den of Geek