Soulslike Nedir? Dark Souls'un Doğurduğu Zorlu Türün Kuralları

Türün doğuşu: Demon's Souls'tan Elden Ring'e

Hikâye 2009'da PlayStation 3 için çıkan Demon's Souls ile başlar. FromSoftware'in yönetmeni Hidetaka Miyazaki'nin elinden çıkan oyun, o dönemin oyuncuyu elinden tutan tasarım anlayışına ters düşen, hatayı affetmeyen bir yapı sunuyordu. Asıl patlama 2011'de Dark Souls ile geldi. Birbirine bağlı dünyası, gizemli hikâyesi ve zorluğuyla oyun öyle bir iz bıraktı ki ona benzeyen oyunlara kısa sürede soulslike denmeye başlandı.

FromSoftware daha sonra Bloodborne (2015), Sekiro: Shadows Die Twice (2019) ve açık dünyalı Elden Ring (2022) ile formülü farklı yönlere taşıdı. Bu sırada başka stüdyolar da türe kendi yorumlarını getirdi ve soulslike bugün kendi başına bir raf hâline geldi.

Bir oyunu soulslike yapan özellikler

Her soulslike aşağıdaki özelliklerin hepsini taşımaz, ama çoğu bu listeden önemli bir kısmını paylaşır:

• Yüksek ama adil zorluk Düşmanlar sert vurur, birkaç hatada ölürsünüz. Buna karşın saldırılar okunabilir ve her ölüm size bir şey öğretir.

• Kontrol noktaları Dark Souls'taki şenlik ateşleri gibi dinlenme noktalarında can yenilenir, seviye atlarsınız; ancak dinlendiğinizde bölgedeki düşmanlar da geri gelir.

• Ölümde kaybedilen kaynak Seviye atlamak için biriktirdiğiniz ruh benzeri birim ölünce yere düşer. Öldüğünüz yere yeniden ulaşırsanız geri alırsınız, yolda bir kez daha ölürseniz kalıcı olarak kaybolur.

• Dayanıklılık yönetimi Saldırmak, kaçmak ve blok yapmak aynı dayanıklılık çubuğunu tüketir. Düşünmeden tuşa basmak sizi savunmasız bırakır.

• Hareketin bağlayıcılığı Bir saldırı animasyonu başladığında çoğu zaman iptal edemezsiniz; bu da her hamleyi bir karar hâline getirir.

• Dolaylı anlatım Hikâye uzun ara sahnelerle değil, eşya açıklamaları, mekânlar ve şifreli diyaloglarla anlatılır; parçaları oyuncu birleştirir.

FromSoftware'in oyunlarında bunlara yerdeki mesajlar, başka oyuncuların ölüm izleri ve çevrim içi yardım çağırma gibi sistemler de eklenir. Bu yapı tek oyunculu bir oyunda bile yalnız olmadığınız hissini verir.

FromSoftware dışındaki soulslike örnekleri

Türün en ilginç yanı, farklı stüdyoların aynı iskeleti bambaşka temalarla giydirebilmesidir:

• Nioh Team Ninja'nın Japon tarihine ve folkloruna yaslanan, daha hızlı ve ganimet odaklı yorumu.

• Lies of P Pinokyo masalını karanlık bir Belle Époque şehrine taşıyan, Bloodborne'u hatırlatan atmosferiyle beğeni toplayan yapım.

• Salt and Sanctuary Soulslike formülünü iki boyutlu bir yan kaydırmalı dünyaya uyarlayan örnek.

• Lords of the Fallen ve Remnant: From the Ashes Biri karanlık fantastik, diğeri nişancı ağırlıklı iki farklı yorum.

Soulslike etiketi zaman zaman bu kalıba tam uymayan oyunlara da yapıştırılıyor. Hollow Knight gibi metroidvania oyunları ya da Black Myth: Wukong gibi zorlu aksiyon oyunları, türün bazı fikirlerini ödünç aldıkları için bu başlık altında anılabiliyor. Bazı eleştirmenler bu etiketin beklentileri yanlış yönlendirebildiğini de not ediyor; o yüzden bir oyunun soulslike olarak tanıtılması, onun Dark Souls kadar zor ya da onun gibi oynandığı anlamına gelmeyebilir.

Soulslike'ı sıradan zor oyunlardan ayıran ne?

Zor oyun her zaman vardı; seksenlerin atari salonları bir jetonla ne kadar dayanabileceğinizi ölçüyordu. Soulslike'ı ayıran şey zorluğun kendisi değil, zorluğun nasıl kurulduğudur. Bu oyunlarda düşmanın gücü çoğu zaman sabittir ve sizin karakterinizle birlikte büyümez. Bir bölümü geçmenin yolu seviye kasmaktan çok, o bölümü ezberlemek, kısa yolları açmak ve hangi düşmanın ne zaman saldırdığını bilmektir.

Dünyanın tasarımı da bu öğrenme sürecine hizmet eder. Bir kontrol noktasından çıkıp uzun bir yolu zorla geçtiğinizde çoğu zaman bir kapı ya da asansör açılır ve sizi başladığınız yere geri bağlar. Bu kısa yollar, bir sonraki denemede aynı yolu yeniden yürümenizi gereksiz kılar ve harita zihninizde katman katman oturur. Ölüm burada bir ceza olmaktan çok, keşfin ritmini belirleyen bir saat gibi çalışır.

Türkçe oynamak isteyenler için

Lies of P ve Black Myth: Wukong için hazırladığımız Türkçe yamalarla bu iki oyunu kendi dilinizde oynayabilirsiniz. Hangar Çeviri gönüllü bir ekip; yamalarımızı makine çevirisi kullanmadan insan eliyle hazırlıyor ve ücretsiz paylaşıyoruz. Lies of P Türkçe yama ve Black Myth: Wukong Türkçe yama sayfalarından ayrıntılara ulaşabilirsiniz.

Soulslike oyunlara nasıl alışılır?

1. Acele etmeyin Yeni bir bölgeye girerken kalkanınızı kaldırın, köşeleri yavaş dönün ve düşmanların davranışını izleyin.

2. Dayanıklılığa göz kulak olun Çubuğu tamamen bitirmeyin; kaçmak için her zaman küçük bir pay bırakın.

3. Patronları gözlem için kullanın İlk denemelerde kazanmaya değil, saldırı kalıplarını öğrenmeye odaklanın.

4. Kaynağınızı harcayın Biriktirdiğiniz ruhları bir kontrol noktasına ulaştığınızda seviyeye ya da ekipmana dönüştürün; büyük miktarı yanınızda taşımak kayıp riskini artırır.

5. Yardım istemekten çekinmeyin Oyunun izin verdiği yapay zekâ yardımcıları ya da çevrim içi çağırma sistemleri, takıldığınız noktayı geçmenin meşru yollarıdır.

Türün özü, yenilgiyi öğrenme sürecinin doğal bir parçası olarak görmektir. Bir patronu onuncu denemede yendiğinizde aldığınız tatmin, soulslike oyunları bu kadar sevilen bir tür yapan şeyin ta kendisi.

Sık sorulan sorular

Soulslike oyunların hepsi çok mu zor?

Hepsi zorlayıcıdır ama zorluk seviyesi oyundan oyuna değişir; bazı yapımlar çağırma sistemleri, farklı silah seçenekleri ya da açık dünya yapısıyla zor bir bölgeyi atlayıp sonra dönme imkânı tanır.

Soulslike'a hangi oyunla başlamalıyım?

Açık dünyası sayesinde takıldığınız yeri bırakıp başka yöne gidebildiğiniz için Elden Ring sık önerilir; daha doğrusal bir deneyim isteyenler Dark Souls III ya da Lies of P ile başlayabilir.

Soulslike ile roguelike aynı şey mi?

Hayır; soulslike'ta ölünce yalnızca biriktirdiğiniz kaynağı kaybedersiniz ve dünya sabit kalır, roguelike'ta ise bölümler her denemede yeniden üretilir ve koşu baştan başlar.

Kaynak: Wikipedia