Kısaca
Square Enix, Dragon Quest serisinin yayıncısı Enix ile Final Fantasy serisinin yapımcısı Square'in 1 Nisan 2003'te birleşmesiyle doğdu. Teknik olarak Square, Enix'in içine katıldı ve her Square hissesi 0,85 Enix hissesiyle değiştirildi. Japon rol yapma oyunlarının (JRPG) iki büyük rakip ekolü böylece aynı çatı altında toplandı. Bu yazıda iki şirketin ayrı ayrı nasıl kurulduğunu ve birleşmeden bugüne uzanan yolu anlatıyoruz.

Enix: Bir yayıncılık girişiminden oyunlara
Enix'in öncülü, mimarlıktan girişimciliğe geçen Yasuhiro Fukushima'nın 22 Eylül 1975'te kurduğu Eidansha Boshu Service Center'dır. Şirket, Square Enix'in resmî tarihçesine göre Ağustos 1982'de ENIX CORPORATION adını aldı ve ev bilgisayarları için oyun yayıncılığına yöneldi.
Enix'i diğer yayıncılardan ayıran, oyunları kendi bünyesinde geliştirmek yerine dışarıdaki yetenekleri bulup yayımlama yaklaşımıydı. Şirketin 1980'lerin başında düzenlediği oyun programlama yarışması, onu sonradan Dragon Quest'i yaratacak isimler olan senarist Yuji Horii ve programcı Koichi Nakamura ile buluşturdu.
Dragon Quest ve Japonya'daki RPG patlaması
1986'da Famicom için çıkan Dragon Quest, Japonya'da yaklaşık 1,5 milyon kopya sattı. Oyun, bilgisayar RPG'lerinin karmaşık yapısını konsol oyuncusunun anlayabileceği sade bir arayüze dönüştürdü. Karakter tasarımlarını Dragon Ball'un çizeri Akira Toriyama'nın, müziklerini ise Koichi Sugiyama'nın üstlenmesi, seriye Japonya'da çok geniş bir kitle kazandırdı. Dragon Quest, sonraki on yıllarda Japonya'nın en sevilen oyun serilerinden biri hâline geldi.
Square: Bir elektrik şirketinin yazılım bölümü
Square, Ekim 1983'te Masafumi Miyamoto'nun babasına ait elektrik hattı inşaat şirketi Den-Yu-Sha'nın bilgisayar oyunu yazılım bölümü olarak başladı. Bölüm, Eylül 1986'da Square Co., Ltd. adıyla bağımsız bir şirkete dönüştü.
Square'in ilk yıllarındaki oyunlar sınırlı ilgi gördü. Şirket, Dragon Quest'in açtığı yolda kendi RPG'sini geliştirmeye karar verdi ve 1987'de geliştirilen Final Fantasy, 18 Aralık 1987'de Famicom için yayımlandı. Seri, Dragon Quest'e göre daha sinematik bir anlatım ve dönemin teknik sınırlarını zorlayan sunumuyla kendine ayrı bir yol çizdi.
Oyunun adına dair en çok anlatılan hikâye, yönetmen Hironobu Sakaguchi'nin bunu kariyerindeki son oyun olarak gördüğü için “Final” kelimesini seçtiğidir. Ancak Sakaguchi sonraki röportajlarında adın seçimine dair farklı açıklamalar da yaptığı için bu anlatıyı kesin bir bilgi olarak değil, popüler bir hikâye olarak görmek daha doğru olur.
PlayStation dönemi ve iki ayrı başarı
1990'larda iki şirket farklı stratejiler izledi. Square, Final Fantasy VII'yi 1997'de Sony'nin PlayStation'ı için yayımladı; CD'nin sunduğu geniş depolama alanı, ön işlemeli arka planlar ve uzun ara sahneler sayesinde oyun, JRPG'leri Japonya dışında da ana akıma taşıdı. Square, Mayıs 2002'de ise ilk devasa çok oyunculu oyunu Final Fantasy XI ile çevrim içi pazara girdi.
Enix de Dragon Quest'i Japonya'da bir ulusal fenomene dönüştürmeyi sürdürdü. Ancak 2000'lerin başında oyun geliştirme maliyetleri hızla yükseliyordu. Square, Final Fantasy: The Spirits Within filminin beklenen gişeyi yapmamasının ardından mali açıdan zorlanmıştı. Bu tablo, iki rakibin güçlerini birleştirmesinin zeminini hazırladı.
İki şirket aslında birleşmeden önce de bir kez yollarını kesiştirmişti: Square'in 1995'te Super Famicom için yayımladığı Chrono Trigger, Final Fantasy'nin yaratıcısı Sakaguchi ile Dragon Quest'in yaratıcısı Horii ve çizer Toriyama'yı aynı projede buluşturdu. Oyun, iki ekolün yaratıcılarının birlikte neler yapabileceğini gösteren erken bir örnek olarak anılır.
Birleşme ve satın almalar: 2003–2009
1 Nisan 2003'te Square, Enix'e katıldı ve şirketin adı SQUARE ENIX CO., LTD. oldu. Yeni şirket Eylül 2005'te Space Invaders'ın yapımcısı Taito'yu konsolide bir iştirak hâline getirdi ve Mart 2006'da tamamen bünyesine kattı. Nisan 2009'da İngiliz yayıncı Eidos tamamen satın alındı; böylece Tomb Raider, Deus Ex ve Hitman gibi Batılı markalar da Square Enix'in çatısı altına girdi.
Batı stüdyolarının satışı ve yeniden yapılanma
2010'larda Square Enix hem Japon hem Batılı stüdyolarıyla geniş bir yelpazede oyun yayımladı. Bunlardan biri, Fransız Dontnod'un geliştirdiği ve 2015'te Square Enix tarafından yayımlanan Life is Strange'dir. Ancak 1 Mayıs 2022'de şirket, Crystal Dynamics, Eidos-Montréal ve Square Enix Montreal'i de kapsayan varlıkları 300 milyon dolara İsveçli Embracer Group'a satacağını açıkladı; anlaşma Ağustos 2022'de kapandı.
Mart 2024'te Square Enix, oyun seçiminde daha seçici olacağını açıkladı ve duyurulmamış birçok projeyi iptal etti; bu kararın maliyeti 22,1 milyar yen olarak raporlandı. Nisan 2024'te geliştirme yapısı yeniden düzenlendi. Şirket aynı dönemde klasik oyunlarını yeniden yapım ve yeniden düzenlemelerle yeni platformlara taşımayı sürdürdü.
Kısa tarih çizelgesi
1975 — Enix'in öncülü Eidansha Boshu Service Center kuruldu.
1982 — Şirketin adı ENIX CORPORATION oldu.
1983 — Square, Den-Yu-Sha'nın yazılım bölümü olarak başladı.
1986 — Dragon Quest çıktı; Square bağımsız şirket oldu.
1987 — Final Fantasy 18 Aralık'ta yayımlandı.
1997 — Final Fantasy VII PlayStation için çıktı.
2003 — Square ve Enix birleşerek Square Enix oldu.
2009 — Eidos satın alındı.
2022 — Batı stüdyoları Embracer Group'a satıldı.
Bugüne etkisi
Dragon Quest ve Final Fantasy, JRPG'nin iki farklı yüzünü temsil eder: biri gelenekselliği ve erişilebilirliği, diğeri sürekli yenilenmeyi ve sinematik iddiayı. Bu iki ekolün aynı şirkette buluşması, Japon RPG geleneğinin 2000'lerden sonra da güçlü kalmasında önemli rol oynadı. PC'de bu tarihi yeniden keşfetmek isteyenler için Final Fantasy VII'nin Steam sürümü iyi bir başlangıçtır.

Square Enix'in yayımladığı Life is Strange'in yenilenmiş sürümünü Türkçe oynamak isterseniz Life is Strange: Remastered Türkçe Yama sayfasına göz atabilirsiniz. Gönüllü ekibimizin makine çevirisi kullanmadan insan eliyle hazırladığı yama, hangarceviri.com'da ücretsizdir.
Sık sorulan sorular
Square ve Enix ne zaman birleşti?
İki şirket 1 Nisan 2003'te birleşti; Square, Enix'in içine katıldı ve yeni şirketin adı Square Enix oldu.
İlk Dragon Quest ve Final Fantasy ne zaman çıktı?
Dragon Quest 1986'da, Final Fantasy ise 18 Aralık 1987'de Famicom için yayımlandı.
Tomb Raider neden artık Square Enix'te değil?
Square Enix, Crystal Dynamics ve Eidos-Montréal'i de kapsayan Batı varlıklarını 2022'de 300 milyon dolara Embracer Group'a sattı.
Kaynak: Square Enix


Yorumlar 0
Henüz yorum yok. Takıldığın bir yer varsa ilk soruyu sen sor.
Yorum yaz