Tennis for Two Nedir? 1958'de Bir Laboratuvarda Doğan Elektronik Tenis

Durağan bir sergiyi canlandırma fikri

Higinbotham, Brookhaven'da enstrümantasyon bölümünün başındaydı. Laboratuvar her yıl halka açık günler düzenliyordu; ancak sergiler çoğunlukla tur ve durağan panolardan oluşuyordu. Higinbotham, insanların oynayabileceği bir oyunun hem ortamı canlandıracağını hem de bilimsel çalışmaların toplumla ilgili olduğunu göstereceğini düşündü. Laboratuvarın tarih sayfası da onun bu düşüncesini kendi sözleriyle aktarır.

Fikir, laboratuvardaki Donner Model 30 analog bilgisayarın kullanım kılavuzundan doğdu. Kılavuzda mermi, füze ve zıplayan top gibi yer çekimi ve hava direncine bağlı yörüngelerin nasıl çizileceği anlatılıyordu. Zıplayan top örneği Higinbotham'a teniste gidip gelen topu hatırlattı.

Birkaç saatlik tasarım, üç haftalık yapım

Higinbotham oyunu birkaç saatte tasarladı; teknisyen Robert V. Dvorak ile birlikte yaklaşık üç haftada kurdu. Bilgisayar topun yolunu hesaplıyor, top yere değince yönünü çeviriyor, fileye takılmasını ve hava direncinden yavaşlamasını da hesaba katıyordu. Görüntü yaklaşık 13 santimlik bir osiloskop ekranına veriliyordu: yatay bir çizgi kortu, ortadaki kısa dikey çizgi fileyi, parlak bir nokta da topu temsil ediyordu.

Oyuncular iki alüminyum kumanda kullanıyordu. Her kumandada bir düğme ve bir döner topuz vardı; topuz vuruşun açısını belirliyor, düğme topa vuruyordu. Higinbotham hız için ikinci bir topuz eklemeyi düşünmüş ama kumandayı fazla karmaşık bulduğu için vazgeçmişti. Devrelerin çoğu vakum tüpü ve röleyle çalışıyordu; görüntüdeki parçaları hızla sırayla gösteren anahtarlama devresinde ise o yıllarda yeni yaygınlaşan transistörler kullanıldı. Brookhaven'daki mühendisler, oyunun asıl yeniliğinin bu transistörlü hızlı anahtarlama olduğunu vurgular.

Ekranda bir tenis maçı

Oyunun işleyişi bugünkü gözle bile anlaşılırdır. İlk oyuncu düğmeye basarak topu fileye doğru gönderir; top fileye takılabilir, karşı sahaya düşebilir ya da dışarı çıkabilir. İkinci oyuncu, top kendi sahasındayken yere değmeden önce ya da sektikten sonra düğmesine basarak topu geri yollar. Brookhaven'ın anlatımına göre parlak nokta ekranda iz bırakarak filenin iki yanına sekiyordu ve oyuncular görünmez bir raketin açısını topuzla ayarlıyordu. Osiloskop ve kumandalar hariç tutulduğunda oyunun devreleri kabaca bir mikrodalga fırın büyüklüğünde yer kaplıyordu. Higinbotham bu işi yaparken sıradan bir hobi programcısı değildi: İkinci Dünya Savaşı yıllarında Manhattan Projesi'nin elektronik bölümünü yönetmiş, 1947'den beri Brookhaven'da çalışıyordu.

1958 ve 1959: Kuyruğa giren ziyaretçiler

Oyun ziyaret günlerinde büyük ilgi gördü; yüzlerce ziyaretçi sıraya girdi ve Higinbotham'ın anlatımına göre en çok lise öğrencileri sevdi. Bu ilgi üzerine 1959'da geliştirilmiş bir sürüm hazırlandı. Yeni sürümde daha büyük bir ekran vardı ve oyuncular Ay'ın ya da Jüpiter'in yer çekimini seçebiliyordu. 1959 sergisinden sonra parçalar başka işlerde kullanılmak üzere söküldü ve oyun neredeyse unutuldu.

Patent davalarında yeniden doğuş

Tennis for Two'nun hatırlanması tuhaf bir yoldan oldu. 1970'lerin sonunda Magnavox, Ralph Baer'in televizyon oyunu patentlerine dayanarak çeşitli şirketlere dava açtı. Savunma avukatları Higinbotham'ın oyununu keşfedip onu önceki bir buluş olarak öne sürmeye çalıştı; Higinbotham da mahkemede tanıklık etti. Bu girişim patentleri geçersiz kılamadı ama neredeyse 20 yıllık oyuna ilgi çekti.

1982'de Creative Computing dergisinin Ekim sayısı, Tennis for Two'nun ilk video oyunu olabileceğini işleyen bir yazı yayımladı. Derginin editörü David H. Ahl, oyunu 1958'de Brookhaven'da bizzat oynamıştı. Higinbotham ise oyunu bilgisayarın zıplayan top örneğinin doğal bir uzantısı olarak görüyor, patent almaya değer bulmuyordu. Kendisinin daha çok nükleer silahların yayılmasının önlenmesi üzerine yaptığı çalışmalarla hatırlanmayı tercih ettiği bilinir; Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu'nun ilk başkanı olması da bu kariyerin parçasıdır.

Tarih çizelgesi

• 1958 — Higinbotham ve Dvorak oyunu yaklaşık üç haftada kuruyor; 18 Ekim'de ziyaretçilere açılıyor.

• 1959 — Daha büyük ekranlı ve farklı yer çekimi seçenekli sürüm sergileniyor, ardından makine sökülüyor.

• 1970'lerin sonu — Magnavox patent davalarında oyun yeniden gündeme geliyor.

• 1982 — Creative Computing oyunu ilk video oyunu adayı olarak tanıtıyor.

• 1997 — Brookhaven, kuruluşunun 50. yılı için oyunun bir kopyasını yapıyor.

• 2008 — Oyunun 50. yılı laboratuvarda kutlanıyor.

Bugüne etkisi

Tennis for Two'nun kendisi sonraki oyunları doğrudan etkilemedi; söküldüğü için kimse kopyalayamadı. Ama iki oyuncunun bir ekranda topu karşılıklı gönderdiği fikir, 1970'lerde Magnavox Odyssey'nin masa tenisi ve Atari'nin Pong'uyla yeniden ortaya çıktı ve ticari oyun sektörünün temel taşlarından biri oldu. Brookhaven'ın yaptığı yeniden yapımlar ve Stony Brook Üniversitesi'nin Higinbotham adına kurduğu oyun araştırmaları koleksiyonu, oyunun bugün bir müze parçası gibi korunmasını sağlıyor.

Zıplayan top fikrinin modern yorumları da sürüyor: Atari'nin yayımladığı qomp, size bu kez raketi değil topun kendisini yönettirip ekrandan kaçmayı amaç edinen küçük bir oyun.

Sık sorulan sorular

Tennis for Two ilk video oyunu mudur?

Tanıma göre değişir; ekran gösteren daha eski bilgisayar oyunları vardır, ancak Tennis for Two salt eğlence için yapılmış ve hareketli grafik içeren ilk oyunlardan biri olduğu için bu unvanın en güçlü adaylarındandır.

Tennis for Two hangi cihazda çalışıyordu?

Oyun Donner Model 30 analog bilgisayarda çalışıyor, görüntüyü bir osiloskop ekranına veriyordu; oyuncular düğmeli ve topuzlu iki alüminyum kumanda kullanıyordu.

Tennis for Two bugün oynanabilir mi?

Orijinal makine 1959'dan sonra söküldü; Brookhaven'da 1997'de ve sonrasında yapılan çalışan kopyalar oyunun nasıl oynandığını göstermek için kullanıldı.

Kaynak: Brookhaven National Laboratory