Terimce Nedir? Oyun Çevirisinde Tutarlılık Nasıl Sağlanır?

Listenin yokluğu oyuncuya hemen yansır. İlk bölümde bir isimle bulduğunuz iyileştirme eşyası sonraki bölümde başka bir isimle karşınıza çıkarsa bunun farklı bir eşya olup olmadığını düşünmeye başlarsınız. Yerelleştirme şirketi Allcorrect'in rehberinde verdiği örnek de tam olarak bu. Küçük görünen bir tutarsızlık, oyunun kurallarını anlamayı zorlaştırır.

Bir terim listesinde neler yazar?

İyi bir terimce iki sütunlu bir sözlükten fazlasıdır. Allcorrect'in tarif ettiği yapıya göre bir satırda şu bilgiler bulunur:

• Kaynak terim Oyuna özgü kelime ya da ifade.

• Karşılık Hedef dilde onaylanan çeviri.

• Tanım Terimin oyunda ne anlama geldiği.

• Bağlam Terimin geçtiği örnek cümle.

• Notlar ve sınırlar Üslup, büyük harf kullanımı, sözcük türü ve varsa arayüzdeki karakter sınırı.

Türkçe için bir sütun daha işe yarar: Terimin komut hâli ile ad hâli. Arayüzdeki komutta “Savuştur”, açıklamada “savuşturma” yazacaksanız ikisini de listeye geçirmek sonradan çıkacak tartışmayı baştan bitirir.

Buff, dodge ve parry için karar vermek

Aşağıdaki öneriler tek doğru değil; bizim yorumumuz. Amaç, karar verirken sorulması gereken soruları göstermek.

• Buff Oyuncular konuşurken çoğunlukla İngilizcesini kullanır, ama arayüzde “güçlendirme” daha anlaşılırdır. Dikkat edilecek nokta karşıt terimlerdir. Debuff için “zayıflatma” seçtiyseniz, yama notlarında geçen nerf için aynı kelimeyi kullanmak iki farklı şeyi birbirine karıştırır. Biri oyun içi etki, öteki geliştiricinin yaptığı denge değişikliğidir.

• Dodge “Kaç” kısa ve akla ilk gelen seçenektir, fakat aynı oyunda flee ya da run away da varsa çakışır. “Sıyrıl” hem kısa hem de hareketin hissini taşır. Oyunda ayrıca roll varsa ona “yuvarlan” gibi ayrı bir karşılık gerekir.

• Parry “Savuştur” anlamı iyi verir. Asıl mesele block ile arasındaki farktır. Biri zamanlama isteyen karşı hamle, öteki saldırıyı karşılamaktır; ikisini “engelle” altında toplamak oyunun öğrettiği mekaniği siler.

Tek kelime değil, tek kavram

Tutarlılık çoğu zaman yanlış anlaşılır. Aynı İngilizce kelimenin her yerde aynı çevrilmesi gerekmez; aynı kavramın aynı çevrilmesi gerekir. Run, hareket komutunda “koş”, program bağlamında “çalıştır”, roguelike oyunda “deneme” olabilir. Copy, menüde “kopyala” iken telsizde “anlaşıldı” demektir. Terimce bu yüzden kelime değil anlam üzerinden tutulur ve çok anlamlı kelimeler için bağlam sütunu vazgeçilmezdir.

Listeyi canlı tutmak için beş adım

1. Çeviriden önce metni tarayın ve tekrar eden adları, mekanikleri, arayüz etiketlerini çıkarın. Brezilya'daki Uberlândia Federal Üniversitesi'nde hazırlanan bir çalışma da terim yönetimini çeviri tutarlılığı ve oynanışın korunmasıyla ilişkilendiriyor.

2. Her kararın gerekçesini kısaca yazın. Üç ay sonra projeye katılan biri nedenini görünce kararı bozmaz.

3. Kararsız kaldığınız terimleri işaretleyin ve tek kişinin onayına bağlayın. Herkesin kendi tercihini yazdığı liste, liste olmaktan çıkar.

4. Bir terim değişirse daha önce çevrilen bütün satırları da güncelleyin. Allcorrect bunu özellikle vurguluyor, çünkü yarım kalan değişiklik hiç yapılmamış değişiklikten daha kötü görünür.

5. Çeviri bittiğinde kaynak terimleri metinde aratıp karşılıkları kontrol edin. Listeye kaydedilmiş bir karar, satırlara kendiliğinden yansımaz.

Platform farkını da unutmayın. Aynı arayüz metni Xbox ve PlayStation sürümlerinde farklı denetleyici terimleri isteyebilir, bu da listeye ayrı bir not olarak girmelidir. Türkçede tuş ile düğme kararını baştan vermek de aynı sınıfa girer.

Sık sorulan sorular

Terimce ile sözlük arasındaki fark nedir?

Sözlük bir kelimenin genel anlamlarını verir. Terimce ise belirli bir oyun için seçilmiş tek karşılığı, seçilme nedenini ve kullanım bağlamını kaydeder.

Oyun terimlerini İngilizce bırakmak yanlış mı?

Her zaman değil. Oyuncuların yaygın kullandığı ve arayüzde anlaşılır duran terimler bırakılabilir. Önemli olan bu kararın da listeye yazılması ve bütün metinde aynı uygulanmasıdır.

Terimce ne zaman hazırlanmalı?

Çeviri başlamadan önce hazırlanmalı. Yeni terim çıktıkça da eklenmeli. Daha önce çevrilmiş bir oyuna ek içerik geliyorsa eski çeviriden liste çıkarmak yeni metnin uyumunu korur.

Kaynak: Allcorrect, Uberlândia Federal Üniversitesi