Oyun Çevirmeni Nasıl Olunur? Gerekli Beceriler ve Araçlar

Oyun çevirmeni tam olarak neyi çevirir?

Oyun metni tek tip değildir. Bir projede menü ve ayar ekranları, eğitim mesajları, eşya ve yetenek açıklamaları, diyaloglar, ara sahne altyazıları, görev günlükleri, başarım adları ve mağaza sayfası metinleri bir arada bulunur. Her birinin dili farklıdır: Menüde kısa ve net olmanız, diyalogda karakterin sesini yakalamanız, eşya açıklamasında ise oyun dünyasının tonunu korumanız gerekir.

Temel beceriler

Hedef dile, yani Türkçeye hâkimiyet

Çoğu kişi işin anahtarının İngilizce olduğunu düşünür; oysa okurun gördüğü şey Türkçe metindir. Yazım ve noktalama kurallarını bilmek, cümleyi akıcı kurmak, argo ile resmî dil arasında doğru yeri bulmak çevirinin kalitesini belirler. Kötü İngilizceyle iyi çeviri zordur ama zayıf Türkçeyle iyi çeviri imkânsızdır.

Kaynak dili derinlemesine anlamak

Deyimler, kelime oyunları, şakalar ve kültürel göndermeler oyunlarda çok sık geçer. Bir cümlenin sözlük anlamını değil, ne demek istediğini anlamanız gerekir. Kelime oyunu içeren bir eşya adını birebir çevirmek yerine Türkçede benzer etkiyi yaratan bir karşılık bulmak bu işin özüdür.

Oyun okuryazarlığı

Parry, cooldown, aggro, buff gibi terimlerin oyuncular arasında nasıl kullanıldığını bilmek önemlidir. Bazı terimler Türkçeleştirildiğinde anlaşılır kalır, bazıları ise oyuncuya yabancı gelir. Hangisinin çevrileceğine, hangisinin olduğu gibi bırakılacağına karar verebilmek için o türü oynamış olmak büyük avantajdır.

Bağlamsız çalışabilme ve soru sorma

Çevirmenler metni çoğu zaman oyunu görmeden, satır satır bir tablo hâlinde alır. "Open" kelimesi bir kapıyı açmak mı, bir menüyü açmak mı, yoksa "açık" durumunu mu anlatıyor? Bağlamı tahmin edemiyorsanız sormanız gerekir. İyi çevirmen, belirsizliği fark edip not düşen kişidir.

Teknik dikkat

Oyun metinleri değişkenler ve etiketlerle doludur: {0}Kopyala, %sKopyala, <color=red>Kopyala gibi parçalar oyun tarafından doldurulur veya biçimlendirilir. Bunları silmek ya da bozmak oyunun hata vermesine yol açabilir. Türkçenin ekleme dayalı yapısı burada ayrıca zorluk çıkarır: "{0} kazandı" kalıbına gelen isim ünsüzle mi ünlüyle mi bitiyor, bilemezsiniz. Bu yüzden cümleyi ek gerektirmeyecek biçimde kurmak önemli bir beceridir. Karakter sınırları da unutulmamalıdır; İngilizce bir düğme yazısının iki katı uzunluğundaki Türkçe karşılık, ekrandan taşabilir.

Kullanılan araçlar

• Bilgisayar destekli çeviri (CAT) araçları memoQ, Trados ve Phrase (eski adıyla Memsource) sektörde sık kullanılan masaüstü ve bulut çözümleridir. Size çeviri belleği ve terim tabanı sunarak aynı cümleyi her seferinde aynı biçimde çevirmenizi sağlarlar.

• Bulut yerelleştirme platformları Crowdin, Transifex ve POEditor gibi platformlar özellikle bağımsız oyunlarda ve topluluk çevirilerinde yaygındır.

• Tablolar Geliştiriciler metinleri sık sık Excel ya da CSV dosyası olarak gönderir. Bu dosyaları bozmadan düzenlemeyi bilmek temel bir beceridir.

• İyi bir metin editörü UTF-8 kodlamasını doğru kaydeden, arama ve değiştirme işlemlerinde düzenli ifadeleri destekleyen bir editör, binlerce satırlık dosyalarda zaman kazandırır.

• Yazım denetimi ve sözlükler Güncel Türkçe sözlük ve yazım kılavuzu her zaman açık bir sekmede durmalıdır.

Topluluk çevirilerinde bunlara ek olarak oyun motoruna özel dosya açma araçları da devreye girer. Bu araçlar metnin oyundan çıkarılıp yeniden yerleştirilmesini sağlar; ancak her motorun ve hatta her oyunun yapısı farklı olduğu için öğrenme süreci projeden projeye değişir.

Portföy nasıl oluşturulur?

Deneyimsiz birine iş verilmesinin önündeki en büyük engel gösterilecek bir çalışmanın olmamasıdır. Şu yollar başlangıç için uygundur:

1. Crowdin gibi platformlarda topluluk çevirisine açık bağımsız oyun projelerine katılmak.

2. Gönüllü çeviri ekiplerinde çevirmen, redaktör ya da testçi olarak yer almak. Test (LQA) görevleri, metnin oyunda nasıl göründüğünü öğrenmek için en iyi okuldur.

3. Sevdiğiniz bir oyunun kısa bir bölümünü kendiniz için çevirip, orijinaliyle yan yana koyduğunuz bir örnek dosya hazırlamak. Bunu paylaşırken telif haklarına dikkat edin; amacınız yalnızca örnek göstermek olmalı.

Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar

• Kelimesi kelimesine çeviri İngilizce cümle yapısını Türkçeye taşımak metni yapay gösterir.

• Terim tutarsızlığı Aynı eşyanın bir yerde "iksir", başka yerde "şişe" olması oyuncuyu şaşırtır. Terim listesi tutmak bu sorunu çözer.

• Hitap karmaşası Arayüzde oyuncuya "siz" diye hitap edip bir sonraki ekranda "sen"e geçmek özensiz durur.

• Büyük harf sorunu Bazı oyun motorları metni otomatik büyük harfe çevirirken Türkçedeki i ve ı ayrımını bilmez. Böyle durumları test sırasında fark edip not etmek çevirmenin işidir.

• Etiketleri bozmak Bir parantezin ya da etiket işaretinin silinmesi bütün satırın görünmemesine neden olabilir.

Profesyonel tarafa geçiş

Oyun yerelleştirmesi yapan ajanslar genellikle başvuranlardan kısa bir deneme çevirisi ister. Burada hızdan çok doğruluk, tutarlılık ve yönergelere uyum değerlendirilir. Ücretler ve çalışma biçimleri ajansa, projeye ve dil çiftine göre çok değiştiği için tek bir rakam vermek doğru olmaz. İlk yıllarda hem çeviri hem test işi almak, sektörü iki taraftan tanımanızı sağlar.

Diyalog ağırlıklı oyunlar, çevirinin oyun deneyimini ne kadar değiştirdiğini görmek için iyi örneklerdir. Seçimlerin ve karakterlerin öne çıktığı bir yolculuk için Road 96 Türkçe Yama sayfasına, oyunun kendisini merak ediyorsanız Road 96 tanıtım yazımıza göz atabilirsiniz.

Kaynak: Inlingo Games