Kısaca
Kısa cevap: Roguelike, her ölümde her şeyi kaybedip sıfırdan başladığınız, bölümleri rastgele üretilen ve 1980 tarihli Rogue oyununun kurallarına sadık kalan oyunlardır. Roguelite ise bu yapının yumuşatılmış hâlidir: Bölümler yine değişir ve bir deneme ölümle biter, ama denemeler arasında kalıcı olarak açılan yetenekler, eşyalar ya da para sayesinde her seferinde biraz daha güçlü başlarsınız. Fark, ölümün ardından elinizde bir şey kalıp kalmamasında yatıyor.
Her şey Rogue ile başladı
1980'de yazılan Rogue, ekranda harf ve sembollerle çizilen bir zindanda geçen, sıra tabanlı bir keşif oyunuydu. Her oyunda zindan baştan üretiliyor, karakteriniz öldüğünde de oyun bitiyordu. Üniversite bilgisayarlarında yayılan bu oyun, NetHack ve Angband gibi yüzlerce benzerine ilham verdi ve “Rogue'a benzeyen” anlamında roguelike sözcüğü doğdu.
Zamanla terimin anlamı bulanıklaştı. Bunun üzerine 2008'de Berlin'de düzenlenen uluslararası roguelike geliştirici konferansında, türün “kanonik” oyunlarına bakılarak bir tanım listesi hazırlandı. Berlin Yorumu (Berlin Interpretation) adıyla bilinen bu listenin en önemli maddeleri şunlardı:
Rastgele üretilen bölümler (prosedürel üretim), her oyunu farklı kılmak için.
Kalıcı ölüm (permadeath): Öldüğünüzde karakter ve ilerleme tamamen gider.
Sıra tabanlı oynanış ve ızgara üzerinde hareket.
Kaynak yönetimi ve keşif Sınırlı eşyalarla bilinmeyen bir haritayı çözmek.
Bu katı tanıma göre bugün “roguelike” diye satılan oyunların büyük kısmı aslında saf roguelike sayılmaz.

Roguelite neyi değiştirdi?
2010'larda bağımsız oyunların yükselişiyle, roguelike'ın iki temel fikri, yani rastgele bölümler ve ölümle biten denemeler, gerçek zamanlı aksiyon oyunlarına taşındı. Ancak geliştiriciler oyuncuyu her ölümde tamamen eli boş bırakmak yerine bir tür kalıcı gelişim (meta-progression) eklemeye başladı. Örneğin Rogue Legacy'de ölen karakterin yerini mirasçısı alır ve biriktirilen altınla aile şatosu geliştirilir; Hades'te her kaçış denemesinden sonra yeraltı dünyasına dönüp kalıcı güçlendirmeler alırsınız. Bu ara katman, türü çok daha geniş bir kitleye açtı.
Farkı tek bakışta görmek için
Ölünce ne kalıyor? Roguelike'ta oyuncunun bilgisi dışında hiçbir şey. Roguelite'ta kalıcı yükseltmeler, açılan karakterler veya eşyalar.
Bir deneme ne kadar sürüyor? Klasik roguelike'larda bir oyun saatler sürebilir; roguelite'lar genellikle kısa, tekrar oynamaya uygun denemeler üzerine kurulur.
Oynanış hızı Klasik roguelike çoğunlukla sıra tabanlıdır; roguelite ise çoğunlukla gerçek zamanlı aksiyon sunar.
Zorluk eğrisi Roguelike'ta ilerlemenin tek yolu ustalaşmaktır. Roguelite'ta hem siz hem karakteriniz güçlenir.
Sık yapılan karışıklıklar
Bir oyunda rastgele üretilen haritalar olması onu tek başına roguelike yapmaz. Dünyası her yeni kayıtta baştan üretilen açık dünya hayatta kalma oyunları da prosedürel üretim kullanır, ama ölüm bir denemeyi bitirmediği için bu türe girmez. Tersine, pek çok oyundaki “hardcore” ya da tek canlı modlar kalıcı ölüm sunar, ama bölümleri sabit olduğu için yine roguelike sayılmaz. İki türü tanımlayan şey bu unsurların bir arada olmasıdır: Her denemede değişen bir oyun alanı ve ölümle biten, baştan başlanan bir deneme. Roguelite'ı ayıran ise bunun üstüne eklenen kalıcı gelişim katmanıdır.
Bugünkü oyunlarda bu türün izleri
Roguelike fikirleri artık saf türün çok dışına taşmış durumda. Steam'de “Action Roguelike” etiketiyle anılan pek çok oyun, aslında birkaç roguelike unsurunu kendi türüne ekliyor. İki güncel örnek:
R.E.P.O.
semiwork'ün erken erişimdeki co-op korku oyunu R.E.P.O., en fazla altı oyuncuyla oynanıyor. Steam'de prosedürel üretim, kalıcı ölüm ve Action Roguelike etiketleri taşıyor: Her görevde değişen mekânlardan değerli eşyaları fizik tabanlı bir aletle taşıyıp çıkarıyor, kazandığınız parayla yükseltme ve silah alıyorsunuz. Yani bir korku ve fizik oyunu olsa da her denemeye yeni bir harita ve gelişen bir ekip fikri ekleyerek roguelite mantığını kullanıyor.
PEAK
Dört kişiye kadar çevrim içi oynanan tırmanma oyunu PEAK'te adanın haritası her 24 saatte bir değişiyor. Bir tırmanış denemesi kötü giderse baştan başlıyorsunuz, ama kazandığınız rozetler ve açılan kozmetikler kalıcı oluyor. Rastgele yerine günlük değişen bir harita ve kozmetik ağırlıklı kalıcı gelişim, roguelite fikirlerinin ne kadar farklı yorumlanabildiğini gösteriyor.

Hangisi size göre?
Her ölümün tamamen sıfırlandığı, sadece kendi becerinizle ilerlediğiniz saf bir meydan okuma arıyorsanız klasik roguelike'lar size göre. Kısa oturumlarda bile ilerlediğinizi hissetmek, her denemeden sonra bir şeyler açmak istiyorsanız roguelite yapısı çok daha rahat bir başlangıç sunar. Arkadaşlarınızla birlikte oynamak istiyorsanız ise roguelite fikirlerini co-op'a taşıyan oyunlara bakabilirsiniz:
Kaynak: Wikipedia


Yorumlar 0
Henüz yorum yok. Takıldığın bir yer varsa ilk soruyu sen sor.
Yorum yaz